NHNN vừa phản hồi một số thông tin chưa chính xác liên quan Dự thảo Thông tư quy định về trình tự, thủ tục giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực tiền tệ và hoạt động ngân hàng.
Theo NHNN, trước một số thông tin cho rằng cơ quan quản lý yêu cầu theo dõi riêng biệt hoặc đưa khách hàng VIP và lãnh đạo ngân hàng vào diện giám sát phòng, chống rửa tiền (PCRT), NHNN khẳng định đây là cách hiểu sai lệch bản chất pháp lý của Dự thảo Thông tư.
Căn cứ theo quy định tại Dự thảo, đối tượng giám sát trực tiếp của Thông tư là các đối tượng báo cáo (bao gồm các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức trung gian thanh toán...). Đây hoàn toàn là các pháp nhân, không phải là các cá nhân khách hàng hay cá nhân lãnh đạo ngân hàng.
NHNN làm rõ quy định giám sát phòng chống rửa tiền với khách VIP. Ảnh minh họaViệc thu thập thông tin về cơ cấu tổ chức, mô hình quản trị, Hội đồng quản trị, Ban Giám đốc, Ban kiểm soát, tỷ lệ sở hữu hay quy mô vốn thực chất là các dữ liệu cơ bản. Các ngân hàng vốn đã và đang có trách nhiệm báo cáo định kỳ theo quy định của Luật Tổ chức tín dụng, Luật Chứng khoán và Thông tư 08/2022/TT-NHNN về giám sát an toàn vi mô nhằm phục vụ việc đánh giá cấu trúc quản trị của đơn vị.
Giải thích về yêu cầu báo cáo số liệu phân loại khách hàng, NHNN cho biết các tổ chức tín dụng có trách nhiệm báo cáo tổng số lượng khách hàng được phân tách theo các nhóm đặc điểm.
Các nhóm này bao gồm: Khách hàng cá nhân, khách hàng tổ chức và khách hàng VIP. Doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực có rủi ro rửa tiền cần quan tâm như: dịch vụ chuyển tiền, kinh doanh ngoại tệ, bất động sản, sòng bạc, kinh doanh kim loại quý, đá quý và trang sức.
NHNN nhấn mạnh, tiêu chí phân loại và yêu cầu báo cáo này được xây dựng dựa trên phương pháp luận và khuyến nghị quốc tế của Lực lượng đặc nhiệm tài chính (FATF) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).
Mục đích chính của việc thu thập dữ liệu là để phân tích, đánh giá bức tranh rủi ro tổng thể của tổ chức tín dụng. Dữ liệu này không đồng nghĩa với việc biến các cá nhân, khách hàng hay quản lý trở thành đối tượng giám sát riêng, và càng không mặc định họ có rủi ro hay vi phạm quy định về PCRT.
Cơ quan quản lý cũng bác bỏ nhận định cho rằng Dự thảo Thông tư "mở rộng đối tượng từ lãnh đạo ngân hàng đến khách VIP" để kiểm soát chặt chẽ hơn.
NHNN khẳng định Dự thảo Thông tư không mở rộng thêm bất kỳ đối tượng báo cáo hay đối tượng giám sát nào so với Luật Phòng, chống rửa tiền năm 2022. Văn bản này chỉ tập trung quy định về trình tự, thủ tục nghiệp vụ giám sát nội bộ của NHNN đối với các tổ chức thuộc phạm vi quản lý.
Những diễn giải sai lệch thời gian qua đã vô tình tạo ra cảm giác cơ quan nhà nước coi người gửi tiền nhiều tiền hoặc lãnh đạo ngân hàng là đối tượng tiềm ẩn tội phạm. Điều này đi ngược lại nguyên tắc pháp quyền và cam kết bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người gửi tiền.
Dự thảo Thông tư quy định về trình tự, thủ tục giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng hiện đang được NHNN lấy ý kiến rộng rãi nhằm hướng tới 3 mục tiêu chiến lược:
Cụ thể hóa các điều khoản của Luật Phòng, chống rửa tiền 2022, đáp ứng chuẩn mực khuyến nghị của FATF về giám sát trên cơ sở rủi ro. Giải quyết tình trạng thiếu khuôn khổ pháp lý đồng bộ cũng như thiếu các tiêu chí, công cụ thống nhất để triển khai giám sát dựa trên rủi ro toàn hệ thống. Đáp ứng các yêu cầu khắt khe về hội nhập và cam kết quốc tế của Việt Nam trong công tác phòng, chống rửa tiền.
