Được phát động vào ngày 2/4/2026 và chính thức thực hiện từ 15/3/2026 đến 27/7/2027, "Chiến dịch 500 ngày đêm" hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ. Đây là chiến dịch có tính toàn diện và quy mô lớn nhất từ trước đến nay nhằm tạo đột phá trong công tác "Đền ơn đáp nghĩa".
Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, tính đến tháng 7/2026, các lực lượng chức năng đã tìm kiếm và quy tập được 1.425 hài cốt liệt sĩ. Trong đó: 401 hài cốt được tìm thấy trong nước; 174 hài cốt quy tập tại Lào; 850 hài cốt quy tập tại Campuchia.
Đặc biệt, công tác tìm kiếm các khu mộ tập thể ghi nhận nhiều dấu ấn quan trọng. Tại tỉnh Tuyên Quang, lực lượng chức năng phát hiện 5 mộ tập thể với khoảng 23 hài cốt. Tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng (TP.HCM), cuộc tìm kiếm quy mô lớn đã phát hiện 2 bộ hài cốt tập thể cùng 32 di vật, tiếp tục mở ra hy vọng xác định danh tính cho khu vực được cho là có khoảng 100 hài cốt riêng lẻ.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của chiến dịch là xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng phương pháp giám định ADN. Đến nay, công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ đã được triển khai đối với 66.013 ngôi mộ liệt sĩ trên cả nước, trong đó có 46.116 ngôi mộ đủ điều kiện lấy mẫu, đạt gần 70%.
Đối với thân nhân liệt sĩ, đã có 93.464 mẫu sinh phẩm được thu thập, trong đó 53.036 mẫu đã được phân tích và đồng bộ vào cơ sở dữ liệu phục vụ công tác đối sánh ADN. Bên cạnh đó, 15.729 mẫu hài cốt liệt sĩ từ các địa phương đã được tiếp nhận và lưu trữ phục vụ công tác giám định ADN.
Với hơn 93.000 mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ đã được thu thập, ngân hàng gene phục vụ xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đang từng bước được hình thành. Đây được xem là nền tảng khoa học quan trọng, mở ra cơ hội xác định danh tính cho hàng chục nghìn liệt sĩ còn thiếu thông tin sau nhiều thập kỷ.
Quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng. Ảnh: Nguyễn AnhĐể phục vụ tìm kiếm tại các địa bàn trọng điểm, nhiệm vụ rà phá bom mìn, vật nổ cũng được triển khai song song với cường độ cao. Đến nay, lực lượng chức năng đã rà phá được 8.462,16 ha trên tổng số 22.725 ha, đạt 37,24% kế hoạch. Riêng khu vực lõi tại tỉnh Tuyên Quang đã rà phá được 3.566,7 ha trên tổng số 4.460 ha, đạt gần 80%.
360 đội rà phá bom mìn với 5.183 cán bộ, chiến sĩ cùng hơn 1.300 máy dò và nhiều trang thiết bị chuyên dụng đã được huy động để thực hiện nhiệm vụ. Việc làm sạch đất đai không chỉ bảo đảm an toàn cho lực lượng quy tập mà còn giúp đẩy nhanh tiến độ thực hiện mục tiêu của chiến dịch.
Trong giai đoạn tiếp theo, "Chiến dịch 500 ngày đêm" đặt ra mục tiêu: Quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ; lấy mẫu đối với 230.000 ngôi mộ chưa có thông tin; giám định ADN 18.000 mẫu hài cốt; ứng dụng mạnh mẽ trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ ADN thế hệ mới trong phân tích dữ liệu.
Ban Chỉ đạo quốc gia nhấn mạnh việc tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng cường hợp tác quốc tế để trao đổi thông tin và chia sẻ công nghệ giám định hiện đại.
Chiến dịch dự kiến sẽ sơ kết vào tháng 11/2026 và tổng kết trước ngày 27/7/2027. Mỗi hài cốt được tìm thấy, mỗi mẫu ADN được đối sánh thành công chính là sự tri ân sâu sắc nhất đối với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc, làm trọn vẹn thêm đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc.
