Lợi nhuận giảm mạnh do chi phí dự phòng tăng cao
Báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2026 của Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank, mã: STB) ghi nhận, thu nhập lãi thuần của Sacombank đạt 5.227,9 tỷ đồng, giảm 33,6% so với mức 7.874,4 tỷ đồng cùng kỳ năm 2025.
Cụ thể, chi phí lãi và các khoản tương tự trong quý đạt 13.307,2 tỷ đồng, tăng 64,8% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, thu nhập lãi từ cho vay đạt 18.535,1 tỷ đồng, tăng 16,2%.
Ở chiều ngược lại, hoạt động dịch vụ và kinh doanh ngoại hối ghi nhận mức tăng trưởng nổi bật. Lãi thuần từ hoạt động dịch vụ đạt 4.254,8 tỷ đồng, tăng 532% so với mức 673,2 tỷ đồng của quý III/2025. Kết quả này đến từ việc thu nhập dịch vụ tăng lên 4.874,3 tỷ đồng, trong khi chi phí dịch vụ giảm 27%, còn 619,5 tỷ đồng.
Tình hình làm ăn của Sacombank.
Lãi thuần từ kinh doanh ngoại hối đạt 710,9 tỷ đồng, tăng 267,3% so với cùng kỳ. Trong khi đó, chi phí hoạt động giảm 31,2%, xuống còn 2.819,7 tỷ đồng, góp phần cải thiện hiệu quả hoạt động trước khi tính đến chi phí dự phòng rủi ro tín dụng.
Tính chung 9 tháng đầu năm 2026, thu nhập lãi thuần của Sacombank đạt 17.517,2 tỷ đồng, giảm 17,9% so với cùng kỳ năm trước. Tổng thu nhập lãi tăng 15,5%, lên 50.166,5 tỷ đồng, nhưng chi phí lãi tăng tới 47,5%, đạt 32.649,3 tỷ đồng.
Trong khi đó, lãi thuần từ hoạt động dịch vụ đạt 8.206,4 tỷ đồng, gấp hơn 3,5 lần cùng kỳ; lãi thuần từ kinh doanh ngoại hối đạt 1.400,4 tỷ đồng, tăng 92,4%. Chi phí hoạt động giảm 19,3%, xuống 9.052,9 tỷ đồng.
Nhờ nguồn thu ngoài lãi tăng mạnh và chi phí vận hành được tiết giảm, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước chi phí dự phòng rủi ro tín dụng đạt 18.741,1 tỷ đồng, tăng 42,6% so với mức 13.139,8 tỷ đồng của 9 tháng năm 2025.
Trong 9 tháng, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của Sacombank lên tới 12.847,7 tỷ đồng, cao gấp gần 6 lần mức 2.151,6 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.
Lợi nhuận trước thuế của ngân hàng đạt 5.893,4 tỷ đồng, giảm 46,4%; lợi nhuận sau thuế đạt 4.277,8 tỷ đồng, giảm 50,8% so với cùng kỳ năm 2025.
Nợ xấu tăng lên 7,3%, nợ nhóm 2 tăng gần 280%
Tại ngày 30/9/2026, tổng tài sản của Sacombank đạt 1.057.397,8 tỷ đồng, tăng 15,3% so với đầu năm.
Dư nợ cho vay khách hàng trước dự phòng đạt 700.346,5 tỷ đồng, tăng 11,8% so với đầu năm. Sau khi trừ dự phòng rủi ro cho vay khách hàng 17.890 tỷ đồng, dư nợ cho vay thuần đạt 682.456,5 tỷ đồng, tăng 12,5% và chiếm 64,5% tổng tài sản.
Bên cạnh hoạt động cho vay, tiền, vàng gửi và cho vay các tổ chức tín dụng khác đạt 208.256 tỷ đồng, tăng 20,7%. Chứng khoán đầu tư đạt 118.836,9 tỷ đồng, tăng 29% so với đầu năm.
Về nguồn vốn, tổng nợ phải trả của Sacombank đạt 993.261,2 tỷ đồng, tăng 15,9% so với đầu năm. Tiền gửi khách hàng đạt 775.421,6 tỷ đồng, tăng 25,4%.
Đáng chú ý, tiền gửi không kỳ hạn bằng đồng Việt Nam (CASA) đạt 138.978,8 tỷ đồng, tăng 60,5% so với đầu năm.
Ngoài ra, giá trị giấy tờ có giá do Sacombank phát hành đạt 85.545,6 tỷ đồng, tăng 118,3% so với đầu năm.
Vốn chủ sở hữu của ngân hàng đạt 64.136,6 tỷ đồng, tăng 7,1%. Trong đó, vốn điều lệ giữ nguyên ở mức 18.852,2 tỷ đồng, còn lợi nhuận chưa phân phối đạt 34.419,2 tỷ đồng.
Điểm đáng chú ý trong bức tranh tài chính của Sacombank là sự gia tăng mạnh của các nhóm nợ có mức độ rủi ro cao, dù ngân hàng đã đẩy mạnh trích lập dự phòng và xử lý nợ.
Tại ngày 30/9/2026, tổng dư nợ cho vay khách hàng đạt 700.346,5 tỷ đồng. Trong đó, nợ nhóm 1 đạt 631.269,5 tỷ đồng, chiếm 90% tổng dư nợ, tăng 8,5% so với đầu năm.
Chất lượng nợ cho vay của Sacombank
Ngược lại, nợ nhóm 2 – nợ cần chú ý – tăng từ 4.658 tỷ đồng đầu năm lên 17.710,5 tỷ đồng, tương đương mức tăng 280,2%.
Nợ nhóm 3 đạt 19.359,3 tỷ đồng, tăng 179,7%; nợ nhóm 4 đạt 9.440,5 tỷ đồng, tăng 185,2%. Hai nhóm nợ này cùng nợ nhóm 5 cấu thành tổng nợ xấu nội bảng của ngân hàng.
Cụ thể, nợ nhóm 5 – nợ có khả năng mất vốn – giảm từ 29.906,1 tỷ đồng đầu năm xuống 22.566,7 tỷ đồng, tương đương giảm 24,5%.
Tính chung, tổng nợ xấu nội bảng của Sacombank tại cuối tháng 9/2026 đạt 51.366,5 tỷ đồng. Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ tăng từ khoảng 6,4% đầu năm lên 7,3%.
Trong 9 tháng đầu năm, Sacombank đã sử dụng 15.574,8 tỷ đồng dự phòng cụ thể để xử lý rủi ro tín dụng. Số dư dự phòng cụ thể cuối kỳ đạt 15.582,4 tỷ đồng, trong khi dự phòng chung đạt 5.081,9 tỷ đồng.
Bài toán của Sacombank
Kết quả kinh doanh 9 tháng năm 2026 cho thấy Sacombank đang đứng trước hai diễn biến trái chiều. Một mặt, tổng tài sản và tiền gửi khách hàng tăng trưởng, nguồn thu dịch vụ và ngoại hối cải thiện, trong khi chi phí hoạt động được tiết giảm. Mặt khác, thu nhập lãi thuần suy giảm và chi phí dự phòng tăng mạnh khiến lợi nhuận trước thuế giảm gần một nửa.
Về triển vọng, việc chủ động tăng trích lập dự phòng có thể tạo điều kiện xử lý các khoản nợ tồn đọng và củng cố chất lượng bảng cân đối kế toán. Tuy nhiên, chưa đủ cơ sở để khẳng định áp lực dự phòng sẽ giảm đáng kể trong quý IV/2026 hoặc lợi nhuận sẽ phục hồi mạnh trong năm 2027, bởi nợ nhóm 2, nhóm 3 và nhóm 4 vẫn tăng nhanh.
Trong thời gian tới, khả năng cải thiện lợi nhuận của Sacombank sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, gồm kiểm soát chi phí huy động, duy trì đà tăng trưởng nguồn thu ngoài lãi, nâng cao chất lượng tín dụng và xử lý hiệu quả các khoản nợ có vấn đề.
Đối với nhà đầu tư, việc theo dõi Sacombank không chỉ dừng ở tốc độ tăng trưởng lợi nhuận, mà còn cần đặt trong mối tương quan với tỷ lệ nợ xấu, mức độ bao phủ dự phòng, chất lượng tài sản và khả năng tạo lợi nhuận sau khi trừ chi phí rủi ro tín dụng. Đây sẽ là những yếu tố quan trọng để đánh giá mức độ bền vững của quá trình phục hồi tài chính trong các kỳ tiếp theo.
