Fed có 'gây sốc' cho thị trường vào tháng 12?

Biên bản cuộc họp tháng 10 cho thấy phần lớn quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) nhận định cần tiếp tục tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát. Đáng chú ý, một thống đốc Fed cho rằng Fed có thể phải “gây sốc” cho thị trường bằng quyết định tăng lãi suất thêm 0,5 điểm phần trăm trong tháng 12.

Theo biên bản được công bố ngày 18/11, các quan chức Fed bày tỏ quan điểm rằng cần tiếp tục nâng lãi suất để kiềm chế lạm phát. Tuy nhiên, tại cuộc họp tháng 10, họ quyết định tạm thời giữ nguyên lãi suất để có thêm thông tin trước khi đưa ra những điều chỉnh chính sách tiếp theo.

Trí tuệ nhân tạo (AI) là một trong những trọng tâm thảo luận của các nhà hoạch định chính sách. Theo đánh giá của các quan chức Fed, nhu cầu gia tăng liên quan đến công nghệ này có thể trở thành “một nguồn rủi ro lạm phát đáng kể”.

Nhìn chung, các quan chức nhận định áp lực lạm phát trong nền kinh tế đang diễn ra trên diện rộng và có thể đòi hỏi những biện pháp ứng phó mạnh mẽ hơn. Một số thành viên ủng hộ tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm ngay tại cuộc họp tháng 10. Thậm chí, một vài người cho rằng Fed có thể cần thực hiện mức tăng lớn hơn tại cuộc họp chính sách tiếp theo vào tháng 12.

Biên bản cuộc họp nêu rõ: “Gần như tất cả những người tham gia đều nhận định rằng, dựa trên các dự báo cơ bản về lạm phát và thị trường lao động, việc tiếp tục nâng phạm vi mục tiêu lãi suất quỹ liên bang có thể là phù hợp, nhằm đảm bảo lạm phát kịp thời trở lại mục tiêu 2%”.

Lo ngại AI làm gia tăng lạm phát và bất ổn tài chính

Bên cạnh áp lực giá cả nói chung, các quan chức Fed tham dự cuộc họp tháng 10 cũng bày tỏ quan ngại đáng kể về những rủi ro mà AI có thể tạo ra đối với sự ổn định tài chính.

Thống đốc Fed Christopher Waller cho rằng Fed có thể phải “gây sốc” cho thị trường bằng quyết định tăng lãi suất thêm 0,5 điểm phần trăm trong tháng 12.

Các nhân viên Fed đã báo cáo với những người tham dự rằng những cam kết thuê tài sản ngoài bảng cân đối kế toán và các thỏa thuận tài trợ vòng tròn giữa những doanh nghiệp liên quan đến AI có thể khiến thiệt hại trở nên nghiêm trọng hơn nếu lợi nhuận từ các khoản đầu tư vào công nghệ này không đạt kỳ vọng.

Biên bản cuộc họp ghi nhận: “Hầu hết những người tham gia nhận thấy nợ liên quan đến AI đã tăng nhanh chóng, trong đó phần lớn mức tăng diễn ra thông qua các cấu trúc tài chính phức tạp và thiếu minh bạch. Một vài người tham gia nhận xét rằng mức độ rủi ro liên quan đến AI đang ngày càng tập trung vào một số ít doanh nghiệp”.

Dù vậy, các quan chức Fed vẫn kỳ vọng lạm phát sẽ giảm đáng kể trong năm 2027 và những năm tiếp theo, khi tác động từ các cú sốc hiện tại dần suy yếu.

Tại cuộc họp tháng 10, FOMC đã bỏ phiếu với tỷ lệ 10-2 để giữ nguyên lãi suất cho vay qua đêm chuẩn trong khoảng 3,75-4%. Thống đốc Lisa Cook và Chủ tịch Fed chi nhánh Cleveland Beth Hammack là hai thành viên phản đối quyết định này, đồng thời ủng hộ tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm.

Những người ủng hộ phương án giữ nguyên lãi suất cho rằng việc chờ đợi và thu thập thêm dữ liệu sẽ giúp Fed có cơ sở đánh giá chính xác hơn lập trường chính sách tiền tệ cần thiết để đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2% một cách kịp thời.

Tuy nhiên, các số liệu được công bố sau cuộc họp cho thấy tốc độ tăng giá vẫn cao hơn đáng kể so với mục tiêu của Fed.

Cụ thể, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 10 tăng 0,4% so với tháng trước, trong khi CPI lõi, không bao gồm thực phẩm và năng lượng, tăng 0,3%. Cả hai mức tăng này đều cao hơn 0,1 điểm phần trăm so với dự báo của thị trường.

Mặc dù tiếp tục cảnh báo về tình trạng lạm phát dai dẳng, phần lớn quan chức Fed phát biểu công khai sau cuộc họp vẫn ủng hộ cách tiếp cận thận trọng, ưu tiên theo dõi thêm các dữ liệu kinh tế trước khi quyết định điều chỉnh lãi suất.

Khả năng Fed gây 'sốc' cho thị trường

Dù vậy, quan điểm về mức độ thắt chặt chính sách tiền tệ vẫn có sự khác biệt giữa các nhà hoạch định chính sách. Trong cuộc phỏng vấn với CNBC ngày 18/11, Thống đốc Fed Christopher Waller tiếp tục nhắc lại quan điểm rằng Fed có thể phải “gây sốc” cho thị trường bằng quyết định tăng lãi suất thêm 0,5 điểm phần trăm trong tháng 12.

Hiện ông Waller là quan chức ngân hàng trung ương duy nhất công khai ủng hộ phương án tăng lãi suất với quy mô này. Trong khi đó, Chủ tịch Fed chi nhánh St. Louis Alberto Musalem cho biết ông dự báo lãi suất có thể tăng tổng cộng tới 1 điểm phần trăm vào mùa xuân năm 2027.

Với tư cách là thống đốc Fed, ông Waller là thành viên có quyền bỏ phiếu thường trực tại FOMC. Trong khi đó, ông Musalem sẽ không tham gia bỏ phiếu cho đến năm 2028.

Một quan chức khác cũng cảnh báo về những hệ quả nếu Fed không hành động đủ quyết liệt. Chủ tịch Fed chi nhánh Chicago Austan Goolsbee cho rằng ngân hàng trung ương có nguy cơ đánh mất uy tín nếu không có biện pháp ứng phó phù hợp với áp lực lạm phát.

Mối quan tâm lớn của các nhà hoạch định chính sách hiện nay là liệu đà tăng giá xuất phát từ cuộc chiến tại Iran và các biện pháp thuế quan do Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt có thực sự chỉ mang tính tạm thời hay đang dần trở thành áp lực kéo dài đối với nền kinh tế.

Thông thường, những cú sốc giá cả mang tính nhất thời không nhất thiết đòi hỏi Fed phải phản ứng bằng cách tăng lãi suất. Tuy nhiên, nếu các yếu tố này khiến lạm phát trở nên dai dẳng hơn, ngân hàng trung ương có thể buộc phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt trong thời gian dài hơn.

Theo công cụ FedWatch của CME Group, thị trường hiện đã tính đến khả năng Fed tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm tại cuộc họp diễn ra trong hai ngày 8-9/12. Khả năng tăng 0,5 điểm phần trăm cũng được tính đến, dù xác suất vẫn ở mức thấp.

Bên cạnh đó, các nhà giao dịch trên thị trường hợp đồng tương lai lãi suất đang đặt cược vào khả năng Fed thực hiện thêm hai đợt tăng lãi suất trong năm 2027. Điều này cho thấy kỳ vọng về một chu kỳ nới lỏng tiền tệ trong thời gian tới đang chịu sức ép đáng kể từ nguy cơ lạm phát kéo dài.