Fed tăng lãi suất, chưa dừng cuộc chiến chống lạm phát
Trong một động thái được thị trường dự đoán rộng rãi, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đã bỏ phiếu nhất trí với tỷ lệ 12-0 để tăng lãi suất chủ chốt thêm 0,25 điểm phần trăm, tương đương 25 điểm cơ bản. Động thái này đưa lãi suất quỹ liên bang qua đêm lên mức mục tiêu 3,75% đến 4%.
“Lạm phát vẫn ở mức cao. Hành động chính sách hôm nay sẽ hỗ trợ quá trình đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2% của ủy ban. Ủy ban cam kết đưa giá cả trở lại ổn định”, FOMC cho biết trong tuyên bố ngắn gọn sau cuộc họp.
Chủ tịch Fed ngày 16/9. (Ảnh: Reuters)Trong cuộc họp báo diễn ra sau cuộc họp, Chủ tịch Kevin Warsh cho biết lạm phát đã “quá cao trong một thời gian quá dài”.
Ông Warsh nhấn mạnh thêm rằng các báo cáo kinh tế gần đây cho thấy nền kinh tế, trong đó có thị trường lao động, vẫn khá mạnh. Tuy nhiên, lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu của ngân hàng trung ương. Ông cũng cho biết căng thẳng tại Trung Đông là một trong những yếu tố được cân nhắc khi đưa ra quyết định.
Các dự báo cập nhật được ủy ban công bố hôm 16/9 (giờ Mỹ) cho thấy phần lớn quan chức Fed cho rằng sẽ có thêm một đợt tăng lãi suất nữa vào cuối năm nay.
Fed nâng lãi suất lên vùng 3,75-4% ngày 16/9/2026, đánh dấu lần tăng đầu tiên sau 3 năm trong bối cảnh lạm phát vẫn ở mức cao. (Nguồn: CNBC)Biểu đồ dự báo lãi suất (dot plot), thể hiện kỳ vọng lãi suất của từng quan chức, cho thấy 16/18 người tham gia dự đoán sẽ có thêm một đợt tăng lãi suất. Trong số này, 4 người cho rằng có thể tăng thêm hai lần nữa. Hai người còn lại dự đoán ủy ban chỉ tăng lãi suất một lần.
Tuy nhiên, không có đợt tăng lãi suất nào được dự báo trong những năm tiếp theo. Các quan chức chỉ dự kiến một lần giảm lãi suất vào năm 2028 và ít nhất một lần giảm vào năm 2029.
Các quan chức cũng nâng dự báo lạm phát trong năm nay. Họ dự báo chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) ở mức 3,7% và chỉ số PCE lõi, không bao gồm thực phẩm và năng lượng, ở mức 3,4%. Cả hai đều cao hơn 0,1 điểm phần trăm so với dự báo được đưa ra hồi tháng 6. Fed không kỳ vọng lạm phát trở lại mục tiêu 2% cho đến năm 2029, dù dự báo cả hai chỉ số sẽ giảm đáng kể vào năm 2027, xuống 2,3% đối với PCE tổng thể và 2,5% đối với PCE lõi.
Ủy ban đã giữ nguyên lãi suất trong suốt cả năm và dự kiến tiếp tục duy trì chính sách này cho đến khi các điều kiện thay đổi đủ để có thể tiến hành tăng lãi suất vào cuối tháng 8.
Chứng khoán lao dốc, lợi suất trái phiếu và chi phí vay tăng
Cục Dự trữ Liên bang hiếm khi chỉ thực hiện một lần điều chỉnh lãi suất, bởi các nhà hoạch định chính sách thường thực hiện một chuỗi tăng lãi suất khi cho rằng lạm phát quá cao và cần duy trì chính sách tiền tệ chặt chẽ hơn, hoặc liên tiếp giảm lãi suất khi tăng trưởng quá chậm và Fed muốn thúc đẩy nhu cầu.
CNBC nhận định, mặc dù quyết định tăng lãi suất của Fed đã được dự đoán trước, lý do đằng sau động thái này lại khá bất thường.
Fed thường có xu hướng bỏ qua những tác động nhất thời của giá năng lượng đối với lạm phát. Tuy nhiên, lần này, giá nhiên liệu tăng cao do xung đột liên quan đến Iran cùng những tác động kéo dài của thuế quan khiến các quan chức phải cân nhắc kỹ hơn. Trong những ngày gần đây, họ cũng xem xét chi phí của việc tiếp tục bỏ qua áp lực giá cả, đặc biệt khi thị trường lao động vẫn tương đối ổn định. Ủy ban đã hạ dự báo tỷ lệ thất nghiệp xuống 4,1%, giảm 0,2 điểm phần trăm so với dự báo hồi tháng 6.
Mối lo ngại hiện nay là việc giá năng lượng duy trì ở mức cao có thể làm gia tăng kỳ vọng lạm phát và khiến áp lực giá lan rộng sang nhiều lĩnh vực khác của nền kinh tế. Các nhà kinh tế cũng xem việc đầu tư ngày càng mạnh vào trí tuệ nhân tạo là một yếu tố có thể tạo thêm áp lực lạm phát.
Ngoài ra, những gì xảy ra vài năm trước vẫn là bài học đáng chú ý đối với các nhà hoạch định chính sách. Khi đó, các quan chức Fed cho rằng cú sốc cung cầu do đại dịch Covid 19 gây ra cuối cùng sẽ lắng xuống. Tuy nhiên, lạm phát tiếp tục tăng và đạt mức cao nhất trong 40 năm trước khi Fed quyết định hành động mạnh tay.
Chỉ số Dow Jones giảm 837,32 điểm, tương đương 1,53%. (Nguồn: CNBC)Thị trường đã phản ánh xu hướng lãi suất tăng trên diện rộng. Chỉ số Dow Jones, gồm 30 cổ phiếu, giảm hơn 800 điểm, tương đương 1,5%, với nhóm cổ phiếu tài chính dẫn đầu đà giảm. Chỉ số S&P 500 giảm 0,5%, trong khi Nasdaq Composite giảm 0,4%. Cả ba chỉ số đều có thời điểm tăng trong phiên giao dịch, trước khi Fed công bố quyết định lãi suất và Chủ tịch Kevin Warsh phát biểu tại cuộc họp báo.
Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ cũng tăng mạnh trở lại, vượt 5%. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm đã tăng khoảng 0,25 điểm phần trăm kể từ bài phát biểu của ông Warsh tại hội nghị chuyên đề của Fed ở Jackson Hole, Wyoming, ngày 28/8. Lợi suất chuẩn này đã tăng khoảng 1 điểm phần trăm kể từ mức thấp nhất hồi tháng 2. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 2 năm, vốn nhạy cảm hơn với kỳ vọng về lãi suất, thậm chí còn tăng mạnh hơn.
Chi phí vay cũng biến động đáng kể. Theo Mortgage News Daily, lãi suất thế chấp cố định 30 năm đã tăng lên 7,19%, cao hơn khoảng 38 điểm cơ bản kể từ bài phát biểu tại Jackson Hole và tăng hơn 1 điểm phần trăm so với một năm trước.
Giá dầu diesel tại Mỹ đã chạm mức 6 USD/gallon lần đầu tiên trong bối cảnh nguồn cung bị hạn chế do chiến tranh ở Ukraine và Iran gây ra, làm gia tăng áp lực lên nền kinh tế. Thêm vào đó, giá dầu thô vẫn giữ ở mức trên 100 USD/thùng. Giá dầu thô đã tăng hơn 20% trong 2 tuần rưỡi qua.
