Thị trường tài chính Việt Nam đang trải qua một giai đoạn đầy biến động dưới tác động của những căng thẳng leo thang tại khu vực Trung Đông. Chỉ trong những ngày đầu tháng 3 năm 2026, chỉ số VN-Index đã ghi nhận mức sụt giảm khoảng 6%. Tuy nhiên, trái ngược với sự sụt giảm về điểm số, dòng tiền trên thị trường lại cho thấy sự bùng nổ mạnh mẽ.
Số liệu thống kê cho thấy giá trị giao dịch bình quân mỗi phiên trong các ngày gần đây đã chạm mốc 42 nghìn tỷ đồng. Đây là một con số đầy ấn tượng khi so với mức bình quân chỉ khoảng 29 nghìn tỷ đồng của hai tháng đầu năm 2026. Sự phân kỳ giữa giá và lượng này cho thấy hoạt động tái cơ cấu danh mục đầu tư đang diễn ra hết sức tích cực. Các nhà đầu tư không rời bỏ thị trường mà đang chủ động luân chuyển dòng vốn, bên cạnh đó là sự gia tăng đáng kể của các giao dịch mang tính đầu cơ ngắn hạn trong bối cảnh thị trường rung lắc mạnh.
Từ góc độ ngành, Chứng khoán Maybank cho rằng sự gia tăng của thanh khoản thường mang lại những hàm ý tích cực cho nhóm các công ty chứng khoán. Việc khối lượng giao dịch duy trì ở mức cao sẽ trực tiếp thúc đẩy doanh thu từ mảng môi giới và dịch vụ giao dịch. Đồng thời, nhu cầu vay ký quỹ (margin) cũng tăng lên khi các nhà đầu tư chủ động tái phân bổ danh mục. Những yếu tố này được kỳ vọng sẽ bù đắp phần nào tác động tiêu cực từ tâm lý thận trọng khi thị trường chung điều chỉnh.
Báo cáo cũng phác thảo ba kịch bản tương lai dựa trên diễn biến của xung đột quốc tế. Trong kịch bản cơ sở với xác suất 45%, nếu xung đột chỉ kéo dài từ 4 đến 6 tuần, giá dầu có thể tăng vọt tạm thời nhưng tâm lý thị trường sẽ sớm ổn định trở lại. Khi đó, lợi nhuận ngành chứng khoán sẽ tiếp tục được hỗ trợ bởi nền thanh khoản mạnh và khối ngoại có thể chuyển từ bán ròng sang tích lũy có chọn lọc.
Ngược lại, trong kịch bản trung bình (xác suất 40%), xung đột kéo dài 2-3 tháng có thể làm gia tăng áp lực lạm phát và thắt chặt điều kiện tài chính toàn cầu. Dòng tiền thị trường lúc này có thể hạ nhiệt, kéo theo sự chậm lại của tăng trưởng cho vay ký quỹ. Kịch bản tiêu cực nhất (xác suất 15%) xảy ra nếu xung đột leo thang thành khủng hoảng toàn cầu trên 3 tháng, dẫn đến rủi ro đình lạm và thúc đẩy dòng vốn dịch chuyển sang các tài sản an toàn, gây sức ép lớn lên triển vọng ngành do giao dịch suy giảm.
Một điểm sáng đáng ghi nhận là thái độ của khối nhà đầu tư nước ngoài. Bất chấp xu hướng rút vốn trên diện rộng của thị trường, họ vẫn dành sự quan tâm có chọn lọc đối với các cổ phiếu có nền tảng cơ bản vững chắc. Điều này cho thấy chiến lược định vị mang tính chiến thuật gắn liền với chu kỳ thanh khoản và triển vọng phục hồi của thị trường Việt Nam.
Về dài hạn, các yếu tố nền tảng như tiến trình phát triển thị trường vốn và khả năng nâng hạng thị trường bởi các tổ chức xếp hạng toàn cầu như FTSE Russell tiếp tục là động lực quan trọng định hình chiến lược của nhà đầu tư. Với mức định giá P/B của ngành hiện dao động quanh ngưỡng 1.85, các cổ phiếu đầu ngành như SSI, VCI, VND hay TCX vẫn được đánh giá có tiềm năng tùy thuộc vào từng kịch bản cụ thể.
Tóm lại, dù những rủi ro địa chính trị có thể tiếp tục gây biến động trong ngắn hạn, các công ty chứng khoán vẫn có mức độ hưởng lợi mang tính cấu trúc từ động lực giao dịch sôi động. Việc duy trì thanh khoản cao chính là chìa khóa hỗ trợ kết quả kinh doanh cho toàn ngành trong giai đoạn hiện nay
