Lợi nhuận suy giảm hơn 30%
Theo báo cáo tài chính quý III/2026, kỳ kinh doanh vừa qua, Công ty Cổ phần Chứng khoán TP.HCM (HSC, HoSE: HCM) thu về 371 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tương ứng giảm 32,5% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt 297 tỷ đồng, cùng giảm 32,5%.
Lũy kế 9 tháng đầu năm, lợi nhuận trước thuế của HSC đạt gần 1.075 tỷ đồng, tăng khoảng 4,6% so với cùng kỳ năm 2025. Lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 861 tỷ đồng, tăng nhẹ so với cùng kỳ.
Sau 9 tháng, HSC vẫn chưa hoàn thành được một nửa kế hoạch lợi nhuận cả năm.Đáng nói, tại ĐHĐCĐ thường niên 2026, HSC đã thông qua kế hoạch doanh thu khoảng 6.570 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 2.302 tỷ đồng, lần lượt tăng khoảng 50% và 56% so với kết quả thực hiện năm 2025.
Như vậy, đi hết 3/4 năm tài chính, HSC mới hoàn thành khoảng 46,7% kế hoạch lợi nhuận trước thuế. Để hoàn thành mục tiêu lợi nhuận đã đề ra, công ty cần ghi nhận thêm khoảng 1.227 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế trong quý IV/2026. Con số này cao gấp hơn 3,3 lần kết quả của quý III và lớn hơn lợi nhuận cộng dồn của 9 tháng đầu năm.
Áp lực hoàn thành kế hoạch càng đáng chú ý khi hoạt động kinh doanh trong quý III cho thấy sự phân hóa rõ nét giữa các mảng. Theo giải trình của HSC, doanh thu môi giới chứng khoán giảm khoảng 355 tỷ đồng, tương đương 70% so với cùng kỳ, chủ yếu do giá trị giao dịch trên thị trường chứng khoán giảm 58%.
Cùng kỳ, chi phí nghiệp vụ môi giới giảm khoảng 119 tỷ đồng, tương đương 45%. Tuy nhiên, tốc độ tiết giảm chi phí thấp hơn đáng kể so với mức suy giảm doanh thu, cho thấy áp lực lên hiệu quả kinh doanh của mảng môi giới trong kỳ.
Diễn biến này cũng đặt ra vấn đề về khả năng duy trì nguồn thu từ hoạt động dịch vụ chứng khoán của HSC khi thanh khoản thị trường biến động. Bên cạnh hoạt động môi giới, kết quả kinh doanh của công ty chứng khoán này còn chịu ảnh hưởng từ biến động giá trị danh mục tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ (FVTPL), chi phí tài chính và các khoản chi phí hoạt động.
Ở chiều ngược lại, cho vay ký quỹ tiếp tục là nguồn thu quan trọng của HSC. Doanh thu từ hoạt động này đạt khoảng 758 tỷ đồng trong quý III, tăng 18% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, chi phí lãi vay cũng tăng 30%, lên khoảng 508 tỷ đồng, cho thấy chi phí vốn vẫn là yếu tố cần theo dõi khi công ty duy trì quy mô cho vay lớn.
Áp lực tối ưu hóa nguồn vốn tại HSC
Tại ngày 30/9/2026, tổng tài sản của HSC đạt khoảng 43.044 tỷ đồng, giảm gần 3.455 tỷ đồng, tương đương 7,4% so với đầu năm. Trong khi đó, dư nợ cho vay đạt gần 29.170 tỷ đồng, tăng khoảng 1.019 tỷ đồng và tương đương 67,8% tổng tài sản. Sự trái chiều giữa quy mô danh mục đầu tư và dư nợ cho vay cho thấy cơ cấu tài sản của công ty đã có sự dịch chuyển đáng kể trong 9 tháng đầu năm.
Theo thuyết minh báo cáo tài chính, giá trị hợp lý của danh mục tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ (FVTPL) giảm từ khoảng 13.766 tỷ đồng cuối năm 2025 xuống còn 9.363 tỷ đồng vào cuối quý III, tương đương mức giảm khoảng 4.403 tỷ đồng. Trong khi đó, giá gốc danh mục FVTPL tại ngày 30/9 đạt khoảng 9.187 tỷ đồng, thấp hơn giá trị hợp lý khoảng 175 tỷ đồng.
Ở phía nguồn vốn, tổng nợ phải trả của HSC tại ngày 30/9 đạt khoảng 28.539 tỷ đồng, giảm 10,7% so với cuối năm 2025. Vốn chủ sở hữu đạt khoảng 14.505 tỷ đồng, gần như đi ngang so với đầu năm. Theo thuyết minh, dư nợ vay cuối kỳ vào khoảng 22.455 tỷ đồng, giảm so với cuối năm trước nhưng vẫn ở mức lớn so với vốn chủ sở hữu.
Việc dư nợ vay giảm trong khi dư nợ cho vay ký quỹ tăng nhẹ cho thấy HSC đang điều chỉnh quy mô và cơ cấu sử dụng vốn. Dù vậy, với hoạt động kinh doanh phụ thuộc đáng kể vào nguồn vốn huy động, khả năng duy trì chênh lệch giữa lãi suất cho vay và chi phí vốn vẫn là yếu tố quyết định hiệu quả sinh lời. Nếu chi phí huy động tăng nhanh hơn thu nhập từ cho vay, lợi thế từ quy mô dư nợ lớn có thể bị thu hẹp.
Về thanh khoản, tiền và tương đương tiền của HSC đạt khoảng 2.134 tỷ đồng tại ngày 30/9/2026, tăng so với mức 1.329 tỷ đồng cuối năm 2025. Bên cạnh đó, các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn đạt khoảng 2.058 tỷ đồng, chủ yếu là tiền gửi có kỳ hạn và tiền gửi phục vụ hoạt động kinh doanh. Đây là những nguồn tài sản tạo thu nhập từ lãi và góp phần hỗ trợ thanh khoản, song cần được xem xét cùng các nghĩa vụ thanh toán và nhu cầu vốn cho hoạt động kinh doanh.
