Dừng hoạt động các điểm mỏ chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý
Những năm qua, tỉnh Lào Cai triển khai đồng bộ công tác quản lý hoạt động khai thác, sử dụng khoáng sản hợp lý góp phần phát huy hiệu quả tài nguyên khoáng sản phục vụ phát triển kinh tế xã hội.
Mới đây, ngày 17/4/2026, UBND tỉnh Lào Cai có văn bản số 2916/UBND-KT về việc thực hiện các quy định trong hoạt động khai thác, tập kết, vận chuyển, kinh doanh, sử dụng khoáng sản trên địa bàn tỉnh Lào Cai.
Theo đó, công văn nêu rõ các đơn vị khai thác cát, sỏi phải dừng hoạt động tại 13 điểm mỏ chưa hoàn thiện thủ tục thuê đất, chưa lắp đặt thiết bị quản lý, kiểm soát sản lượng hoặc chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện quản lý theo quy định nhưng vẫn đang khai thác. Các mỏ khoáng sản này chỉ được phép hoạt động trở lại khi đã khắc phục toàn bộ tồn tại và được cơ quan chức năng xác nhận.
Khu vực bến bãi tập kết cát của Công ty CP Đầu tư LHB Đại Việt được cấp phép nhưng chưa hoàn thiện thủ tục chưa lắp đặt thiết bị quản lý, kiểm soát sản lượng.Đối với các mỏ đang dừng hoặc chưa đưa vào khai thác, các đơn vị cần khẩn trương hoàn thiện đầy đủ hồ sơ, thủ tục liên quan đến đất đai, môi trường, khoáng sản và các điều kiện quản lý khác. Việc khai thác chỉ được thực hiện sau khi đáp ứng đầy đủ quy định pháp luật.
Riêng các mỏ mới chỉ được thuê đất khu vực khai thác nhưng chưa hoàn thiện thủ tục đối với khu phụ trợ, bãi tập kết, phải dừng ngay hoạt động tập kết, trung chuyển khoáng sản tại các khu vực chưa đủ điều kiện pháp lý. Hoạt động này chỉ được phép thực hiện khi đã hoàn tất thủ tục về đất đai, môi trường và giao thông đường thủy.
Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai giao nhiệm vụ cụ thể cho Sở Nông nghiệp và Môi trường Lào Cai, Công an tỉnh Lào Cai, Thanh tra tỉnh, UBND các xã, phường theo chức năng nhiệm vụ tăng cường công tác kiểm tra, giám sát trong thời gian dừng khai thác để khắc phục tồn tại, kịp thời xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, không chấp hành thực hiện các quy định.
Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai chỉ đạo UBND xã, phường chịu trách nhiệm nếu để các đơn vị tiếp tục khai thác, tập kết khoáng sản khi chưa hoàn thành các thủ tục theo quy định.
Mỏ và bến cát tại xã Quy Mông, Khánh Hoà vẫn ngang nhiên hoạt động
Mỏ cát của Công ty CP Đầu tư LHB Đại Việt là một trong 13 mỏ cát bị tạm dừng hoạt động khai thác, tập kết, vận chuyển, kinh doanh, sử dụng khoáng sản do chưa lắp đặt thiết bị quản lý, kiểm soát sản lượng.
Ngày 20/4, UBND xã Mậu A đã có văn bản thông báo tới Công ty CP Đầu tư LHB Đại Việt phải dừng toàn bộ hoạt động khai thác, tập kết, vận chuyển và các hoạt động liên quan đến khoáng sản tại khu vực chưa hoàn thiện đầy đủ hồ sơ, thủ tục pháp lý theo quy định. Tại thời điểm 3/5, bãi cát tại xã Mậu A đã dừng hoạt động.
Thời gian dừng hoạt động từ thời điểm nhận thông báo cho đến khi hoàn thành đầy đủ các điều kiện pháp lý theo quy định, lắp đặt đầy đủ thiết bị quản lý, kiểm soát sản lượng và được cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, xác nhận đủ điều kiện hoạt động trở lại.
UBND xã Mậu A giao Công an xã Mậu A chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc chấp hành dừng hoạt động của Công ty CP Đầu tư LHB Đại Việt, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo quy định.
Bãi cát của Công ty TNHH Mạnh Lâm có hai địa điểm nhưng mới có một điểm lắp trạm cân kiểm soát sản lượng. Nằm trên tuyến dọc sông Hồng, UBND xã Quy Mông cũng đã ban hành văn bản yêu cầu tạm dừng hoạt động đối với các đơn vị khai thác, tập kết cát sỏi chưa đủ điều kiện pháp lý trên địa bàn.
Theo đó, UBND xã yêu cầu Công ty TNHH Mạnh Lâm Yên Bái và Hợp tác xã khai thác sản xuất dịch vụ vật liệu xây dựng Hợp Nhất phải dừng hoạt động khai thác khoáng sản tại các điểm mỏ thuộc địa phận xã Quy Mông.
Điểm tập kết cát sỏi của tại xã Quy Mông chưa hoàn thiện và được kiểm định thiết bị kiểm soát sản lượng nhưng vẫn hoạt động ngày 3/5.Nguyên nhân được xác định là do các đơn vị này chưa lắp đặt đầy đủ thiết bị quản lý, kiểm soát sản lượng và chưa đáp ứng các điều kiện quản lý bắt buộc theo quy định nhưng vẫn đan tổ chức khai thác. Các đơn vị này chỉ được phép hoạt động trở lại sau khi khắc phục triệt để các tồn tại và được Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai, UBND xã Quy Mông kiểm tra, xác nhận đủ điều kiện.
Những chiếc xe tải đầu kéo nằm chờ lấy cát từ Công ty TNHH sản xuất thương mại Đức Tuấn. Đặc biệt, riêng đối với Công ty TNHH sản xuất thương mại Đức Tuấn do chưa đủ điều kiện pháp lý về đất đai, môi trường, giao thông đường thuỷ theo quy định nên UBND xã Quy Mông yêu cầu dừng ngay hoạt động tập kết, trung chuyển khoáng sản tại khu vực bãi tập kết thuộc thôn Minh Phú.
Ghi nhận của phóng viên vào ngày 3/5/2026, ba điểm mỏ tại thôn Minh Phú và Quyết Tiến, xã Quy Mông vẫn đang hoạt động rầm rộ vừa khai thác, vừa tập kết và vận chuyển ra khỏi bãi tập kết. Trong khi đó, mới có một bãi cát thuộc Công ty TNHH Mạnh Lâm Yên Bái có lắp thiết bị kiểm soát sản lượng.
Với việc bất chấp “lệnh” của Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai của các bến bãi cát chưa đủ điều kiện thì UBND xã, phường chịu trách nhiệm nếu để các đơn vị tiếp tục khai thác, tập kết khoáng sản khi chưa hoàn thành các thủ tục theo quy định.
Mặc dù chưa hoàn thiện các thủ tục về đất đai, môi trường, trạm cân... theo quy định đã yêu cầu bị tạm dừng nhưng Công ty Đức Tuấn vẫn hoạt động bất chấp.Trước đó, UBND xã Quy Mông đã giao nhiệm vụ cụ thể cho Phòng Kinh tế và Công an xã chủ trì, phối hợp tăng cường tuần tra, giám sát việc chấp hành dừng khai thác của các doanh nghiệp. Kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm hoặc hoạt động trái phép.
Trưởng các thôn Quyết Tiến, Hạnh Phúc, Quang Minh, Minh Phú có trách nhiệm tuyên truyền và nắm bắt tình hình thực tế, kịp thời báo cáo các hành vi vi phạm về khai thác, vận chuyển, vi phạm đến hạ tầng kỹ thuật giao thông đường bộ, đường thuỷ báo cáo về UBND xã Quy Mông, Phòng Kinh tế để kịp thời kiểm tra, xử lý.
Ghi nhận ngày 5/5/2026 tại mỏ cát và bãi tập kết cát sỏi của Công ty CP thuỷ điện Tân Lĩnh, xã Khánh Hoà, tỉnh Lào Cai.Còn tại khu vực dòng sông Chảy, mỏ cát của Công ty CP thuỷ điện Tân Lĩnh tại xã Khánh Hoà vẫn đang hoạt động (ghi nhận ngày 5/5/2026), mặc dù chưa đủ điều kiện về thuê đất khu vực tập kết và công trình phụ trợ. Trong khi đó, UBND xã Khánh Hoà đã có văn bản yêu cầu dừng hoạt động khai thác, tập kết, trung chuyển khoáng sản tại khu vực chưa đủ điều kiện pháp lý.
Ngoài ra, phóng viên cũng đã ghi nhận có một số đơn vị điểm mỏ, bến cát chưa đảm bảo đủ điều kiện nhưng đã thực hiện nghiêm việc tạm dừng hoạt động sau khi có chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai như Hợp tác xã khai thác sản xuất dịch vụ vật liệu xây dựng Hợp Nhất (xã Quy Mông), Công ty TNHH Linh Huy Hoàng (phường Âu Lâu), Công ty CP vật liệu xây dựng Kiên Long (phường Âu Lâu), Hợp tác xã dịch vụ tổng hợp Đầm Mỏ (phường Âu Lâu), Hợp tác xã Khai Minh (phường Nam Cường, xã Trấn Yên), Công ty TNHH MTV Khánh Duy YB (xã Tân Hợp), Công ty TNHH Mạnh Lâm Yên Bái (1 điểm tại xã Quy Mông)…
Một số đơn vị chấp hành chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai về việc hoàn thiện các thủ tục pháp lý, tuy nhiên vẫn còn một số đơn vị bất chấp, ngang nhiên hoạt động khi chưa hoàn thiện thủ tục, các Sở ngành, chính quyền địa phương cần phải xử lý nghiêm hơn, không chỉ là răn đe mà còn là câu chuyện chấp hành quy định, pháp luật của đơn vị, doanh nghiệp khai thác khoáng sản cát sỏi trên địa bàn Lào Cai.
Về vấn đề này, Tạp chí Kinh tế Môi trường sẽ tiếp tục đi sâu tìm hiểu về những khó khăn, vướng mắc (nếu có) đối với việc hoàn thiện thủ tục pháp lý của các điểm mỏ trong các bài viết tiếp theo. Điều này nhằm thông tin khách quan, cũng như tham vấn cho chính quyền, doanh nghiệp về công tác quản lý, khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Lào Cai.
