Theo đó, Nghị định quy định rõ các chính sách ưu đãi, hỗ trợ toàn diện về thuế, đất đai, tài chính và tín dụng cho công nghiệp chế tạo phục vụ ngành điện lực. Nghị định sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 20/10/2026.
Ưu đãi chung và hỗ trợ đầu tư đặc biệt về thuế, đất đai, tài chính
Theo nội dung Nghị định, các doanh nghiệp sản xuất thiết bị điện thuộc các danh mục sau đây sẽ được hưởng các chính sách ưu đãi của ngành nghề sản xuất sản phẩm cơ khí trọng điểm theo quy định của pháp luật về đầu tư, thuế, đất đai, chế độ kế toán và các pháp luật có liên quan khác:
Danh mục 1: Danh mục hạng mục, thiết bị và dịch vụ tư vấn quan trọng để duy trì cung cấp điện liên tục, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia phải được sản xuất và cung cấp trong nước ở một số công đoạn.
Danh mục 2: Danh mục hạng mục, thiết bị và dịch vụ tư vấn trong lĩnh vực điện lực khuyến khích sản xuất và cung ứng trong nước.
Doanh nghiệp sản xuất thiết bị điện được ưu đãi lớn về thuế, đất đai. Ảnh minh họaDoanh nghiệp khi thực hiện Dự án đầu tư sản xuất thiết bị điện thuộc các danh mục nêu trên sẽ được hưởng các hình thức ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt theo pháp luật đầu tư và quy định liên quan khác khi đáp ứng các điều kiện:
Có quy mô vốn đầu tư và tiến độ giải ngân theo quy định của Chính phủ. Đáp ứng các tiêu chuẩn/tiêu chí về công nghệ cao, chuyển giao công nghệ. Là doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị sản xuất trong nước theo quy định của Thủ tướng Chính phủ.
Cơ chế đặt hàng đặc cách và quyền lợi đột phá cho nhà cung cấp trong nước
Nhằm hỗ trợ tối đa cho việc tiêu thụ sản phẩm chế tạo nội địa, Nhà nước áp dụng cơ chế sử dụng và đặt hàng đối với các hạng mục, thiết bị và dịch vụ tư vấn quan trọng trong lĩnh vực điện lực.
Các hạng mục, thiết bị và dịch vụ tư vấn thuộc Danh mục quan trọng để duy trì cung cấp điện liên tục, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia (phải được sản xuất và cung cấp trong nước ở một số công đoạn) sẽ được đặt hàng theo quy định của pháp luật về đấu thầu đối với trường hợp lần đầu được sản xuất, cung cấp trong nước.
Tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân có sản phẩm thuộc danh mục này có trách nhiệm thông tin, chào hàng rộng rãi để phục vụ việc đặt hàng, cung ứng và sử dụng trong nước.
Nhà nước xem xét giao thực hiện cơ chế đặt hàng cho tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân khi đáp ứng một trong hai tiêu chí sau: Sản phẩm sản xuất, chế tạo trong nước được đánh giá, thử nghiệm, kiểm định đạt các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, an toàn và bảo vệ môi trường theo quy định. Sản phẩm được hình thành từ kết quả nghiên cứu, phát triển công nghệ hoặc đổi mới sáng tạo, đáp ứng đầy đủ điều kiện về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, an toàn, bảo vệ môi trường và các điều kiện liên quan khác theo quy định pháp luật.
Giá và khối lượng đặt hàng được xác định trên cơ sở chi phí sản xuất, cung ứng hợp lý, hợp lệ, cộng thêm một khoản lợi nhuận hợp lý theo quy định của pháp luật về giá. Trách nhiệm của nhà cung cấp phải hạch toán, theo dõi riêng các chi phí đặt hàng này và thực hiện kiểm toán độc lập đối với giá đặt hàng theo quy định.
3 đặc quyền vượt trội cho nhà cung cấp nhận đặt hàng:
Khi nhận đặt hàng từ Nhà nước, doanh nghiệp sản xuất sẽ được hưởng các cơ chế đặc biệt sau: Được ưu đãi giá đặt hàng không quá 10% so với giá thành sản phẩm nhập khẩu tương tự. Được miễn tất cả các yêu cầu, điều kiện về kinh nghiệm khi tham gia đặt hàng.
Được loại trừ trách nhiệm hành chính, miễn trách nhiệm dân sự, và loại trừ trách nhiệm hình sự trong trường hợp gây thiệt hại cho Nhà nước, với điều kiện đã tuân thủ đầy đủ quy trình, quy định về nghiên cứu khoa học, công nghệ, về đặt hàng, đồng thời không có mục đích vụ lợi, không có hành vi gian lận hay cố ý vi phạm pháp luật.
Hỗ trợ thử nghiệm, nghiên cứu khoa học và chuyển đổi số
Bên cạnh các ưu đãi tài chính trực tiếp, Nghị định 344/2026/NĐ-CP còn tập trung hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng năng lực công nghệ và chuyển đổi số:
Tổ chức, doanh nghiệp nghiên cứu công nghệ, phát triển các hạng mục, thiết bị, dịch vụ tư vấn quan trọng để duy trì cung cấp điện liên tục, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia (phải sản xuất và cung cấp trong nước ở một số công đoạn) được hỗ trợ 50% kinh phí sử dụng phòng thí nghiệm, phòng thử nghiệm, phòng hỗ trợ thiết kế, thiết bị nghiên cứu dùng chung, cũng như các trung tâm thử nghiệm, đo lường, kiểm định, giám định của Nhà nước để phát triển sản phẩm.
Doanh nghiệp tiến hành hoạt động ứng dụng khoa học, công nghệ trong công nghiệp chế tạo phục vụ ngành điện lực sẽ được hưởng các hỗ trợ theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và pháp luật về chuyển đổi số.
Nhà nước hỗ trợ thành lập các tổ hợp này nhằm hình thành hệ sinh thái nghiên cứu, phát triển, ứng dụng khoa học công nghệ, thương mại hóa sản phẩm và cung ứng các dịch vụ phụ trợ cho ngành điện lực.
Vấn đề nguồn vốn để thực hiện các dự án chế tạo thiết bị điện quy mô lớn cũng được giải quyết triệt để thông qua các kênh hỗ trợ tín dụng của Nhà nước:
Doanh nghiệp sản xuất thiết bị điện thuộc Danh mục thiết bị quan trọng duy trì cung cấp điện liên tục (bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia) và Danh mục khuyến khích sản xuất trong nước được hỗ trợ vay vốn tín dụng đầu tư theo quy định pháp luật về tín dụng đầu tư của Nhà nước.
Doanh nghiệp được ưu tiên vay vốn từ các quỹ hỗ trợ đầu tư (theo pháp luật đầu tư) và quỹ hỗ trợ khoa học & công nghệ (theo pháp luật khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo) để thực hiện các dự án nghiên cứu, phát triển và chế tạo thử nghiệm sản phẩm thiết bị điện.
