Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 107/2023 của Quốc hội về áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu (thuế tối thiểu toàn cầu).
Theo dự thảo, số thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung tối thiểu nội địa (QDMTT) phải nộp đối với các dự án BOT điện có bảo lãnh Chính phủ sẽ được xác định bằng 0 đồng.
Đề xuất miễn thuế tối thiểu toàn cầu cho loạt dự án BOT điện có bảo lãnh Chính phủ.Theo Bộ Tài chính, đề xuất này nhằm bảo đảm Việt Nam thực hiện đầy đủ các cam kết với nhà đầu tư nước ngoài trong các hợp đồng BOT đã ký, đồng thời tránh nguy cơ phát sinh tranh chấp quốc tế hoặc phải kích hoạt cơ chế bồi hoàn theo hợp đồng, dẫn tới làm tăng chi phí phát điện và giá điện.
Bộ cũng cho rằng đây là giải pháp phù hợp với hướng dẫn của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), khi cơ chế thuế tối thiểu toàn cầu cho phép các quốc gia có cách xử lý linh hoạt đối với một số trường hợp đặc thù nhưng vẫn bảo đảm mục tiêu chống xói mòn cơ sở thuế.
Theo dự thảo, các tập đoàn đa quốc gia có hoạt động tại Việt Nam vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thuế tối thiểu toàn cầu theo quy định. Tuy nhiên, phần thuế phân bổ cho các dự án BOT điện có bảo lãnh Chính phủ sẽ được xác định bằng 0 đồng. Trường hợp doanh nghiệp BOT là pháp nhân duy nhất của tập đoàn tại Việt Nam thì toàn bộ số thuế bổ sung phát sinh cũng bằng 0.
Bộ Tài chính cho biết, giai đoạn 2005 - 2015, Việt Nam đã thu hút nhiều dự án BOT điện quy mô lớn của các nhà đầu tư nước ngoài nhằm bảo đảm an ninh năng lượng. Các dự án như Mông Dương 2, Vũng Áng 2... đều được triển khai trên cơ sở hợp đồng BOT, hợp đồng mua bán điện (PPA) và bảo lãnh của Chính phủ, trong đó có cam kết bảo đảm ổn định chính sách hoặc có cơ chế bù đắp nếu thay đổi chính sách ảnh hưởng đến quyền lợi nhà đầu tư.
Việt Nam chính thức áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu từ năm 2024 đối với các tập đoàn đa quốc gia có doanh thu hợp nhất từ 750 triệu euro trở lên, với mức thuế suất tối thiểu 15%.
Theo Bộ Tài chính, tại thời điểm ký các hợp đồng BOT điện, cơ chế thuế tối thiểu toàn cầu chưa xuất hiện nên các bên chưa tính đến yếu tố này. Việc phát sinh nghĩa vụ thuế bổ sung có thể ảnh hưởng đến hiệu quả tài chính của dự án, khả năng trả nợ và tỷ suất hoàn vốn của nhà đầu tư.
Đồng thời, nghĩa vụ thuế mới cũng có thể kích hoạt các điều khoản bồi thường trong hợp đồng BOT, buộc Chính phủ phải thực hiện nghĩa vụ tài chính hoặc điều chỉnh hợp đồng mua bán điện và thời gian vận hành dự án, qua đó làm gia tăng chi phí sản xuất điện và tác động tới kinh tế vĩ mô.
Hiện có 7 dự án BOT điện chịu tác động của chính sách thuế tối thiểu toàn cầu. Trong đó, 6 dự án đã phát sinh nghĩa vụ thuế trong năm 2024 và 5 dự án đã hoàn tất kê khai, nộp thuế; một dự án chưa thuộc diện áp dụng trong năm đầu tiên.
Nếu tiếp tục áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu đối với các dự án này, Bộ Tài chính ước tính tổng số thuế bổ sung có thể lên tới gần 426 triệu USD, tương đương khoảng 11.000 tỷ đồng. Phần lớn các dự án đều có quy mô vốn lớn, với khoảng 75 - 80% tổng mức đầu tư được tài trợ từ các tổ chức tín dụng quốc tế.
Trong số này, Nghi Sơn 2 được dự báo phát sinh số thuế bổ sung lớn nhất, khoảng 189,5 triệu USD đến năm 2047. Tiếp theo là Vĩnh Tân 1 với khoảng 65 triệu USD, Vũng Áng 2 khoảng 52,9 triệu USD, Mông Dương 2 khoảng 14,4 triệu USD và Vân Phong khoảng 10 triệu USD. Dự án Duyên Hải 2 hiện chưa đủ cơ sở để xác định số thuế phát sinh.
