Tại Chỉ thị nêu, nhằm tăng cường quản lý, nâng cao hiệu quả sử dụng và quyết tâm đẩy nhanh tiến độ giải ngân kế hoạch vốn nước ngoài năm 2026 và các năm tiếp theo, bảo đảm giải ngân đạt 100% kế hoạch đầu tư công được Thủ tướng Chính phủ giao hằng năm, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức "hai con số", Thủ tướng yêu cầu:
Đối với các bộ, cơ quan trung ương và địa phương tổ chức triển khai chương trình, dự án, tăng cường quản lý, nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị và phê duyệt dự án sử dụng vốn ODA, vay ưu đãi nước ngoài:
Quán triệt nguyên tắc phân bổ vốn, quản lý và sử dụng vốn ODA, vay ưu đãi nước ngoài tập trung, có trọng tâm, trọng điểm; ưu tiên các dự án quan trọng quốc gia, dự án trọng điểm, dự án có tác động lan tỏa lớn, tạo động lực tăng trưởng kinh tế dài hạn, góp phần phát triển hài hòa giữa các vùng, miền theo đúng chủ trương chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng tại Kết luận về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng "hai con số".
Thủ tướng chỉ đạo thúc đẩy giải ngân vốn ODA, vay ưu đãi nước ngoài năm 2026. Ảnh minh hoạ
Thực hiện rà soát, đánh giá tổng thể nhu cầu kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn nước ngoài nguồn ngân sách trung ương giai đoạn 2026 - 2030; trong đó, đánh giá đầy đủ sự cần thiết, hiệu quả kinh tế - xã hội, hiệu quả tài chính, khả năng trả nợ, khả năng hấp thụ vốn, tính khả thi và tính bền vững của các chương trình, dự án sử dụng vốn ODA, vay ưu đãi nước ngoài của Chính phủ trong quá trình phê duyệt dự án đầu tư theo các nội dung chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gắn với hạch toán kinh tế - xã hội, đánh giá hiệu quả đầu tư; đẩy nhanh tiến độ xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030.
Kiên quyết không đề xuất, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt các khoản vay, phê duyệt các chương trình, dự án chưa thật sự cần thiết, hiệu quả thấp hoặc không rõ ràng, chưa bảo đảm tính khả thi, không phù hợp với chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và quy hoạch theo quy định của pháp luật, trùng lặp với các chương trình, dự án đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, chưa xác định rõ tổng mức vốn vay nguồn vốn đối ứng hoặc có nguy cơ thất thoát, lãng phí nguồn lực nhà nước; đặc biệt không để xảy ra tình trạng đăng ký nhu cầu vốn vượt quá khả năng hấp thụ vốn, bố trí vốn dàn trải hoặc đề xuất dự án không có khả năng hoàn thành theo tiến độ cam kết.
Quán triệt và xác định việc quản lý, sử dụng hiệu quả và giải ngân kế hoạch vốn nước ngoài năm 2026 và các năm tiếp theo là nhiệm vụ chính trị quan trọng gắn với trách nhiệm người đứng đầu các bộ, cơ quan trung ương và địa phương; chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về việc lựa chọn, đề xuất, phê duyệt các khoản vay vốn nước ngoài, phê duyệt các chương trình, dự án, chất lượng công tác chuẩn bị đầu tư, tiến độ thực hiện, hiệu quả đầu tư và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, thất thoát, lãng phí trong quá trình quản lý, sử dụng vốn.
Thủ tướng cũng yêu cầu nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ODA, vay ưu đãi nước ngoài; bảo đảm hiệu quả đầu tư và tính khả thi của chương trình, dự án.
Cụ thể, thực hiện phân loại nhóm dự án theo mức độ giải ngân, theo đó tập trung phân bổ vốn cho các dự án có tiến độ giải ngân tốt, các dự án ưu tiên cần sớm hoàn thành để đưa vào sử dụng và các dự án sắp hoàn thành, các dự án sắp hết thời hạn giải ngân theo quy định của hiệp định vay.
Đối với các dự án có tỷ lệ giải ngân thấp, kéo dài nhiều năm hoặc không bảo đảm khả năng hoàn thành theo tiến độ cam kết, phải gia hạn hiệp định vay nhiều lần, người đứng đầu cơ quan chủ quản phải trực tiếp chỉ đạo chủ dự án, Ban quản lý dự án rà soát, xác định nguyên nhân, trách nhiệm và xây dựng phương án xử lý cụ thể.
Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đối với toàn bộ quá trình lựa chọn dự án, chuẩn bị đầu tư, phê duyệt chủ trương đầu tư và phê duyệt đầu tư, phân bổ kế hoạch vốn, thực hiện dự án, quản lý, sử dụng và giải ngân vốn ODA, vay ưu đãi nước ngoài; bảo đảm việc sử dụng vốn đúng mục đích, đúng đối tượng, đúng quy định, hiệu quả, tiết kiệm và công khai, minh bạch.
Kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm, thông thầu, nâng khống tổng mức đầu tư, nâng khống giá trị hợp đồng, thất thoát, lãng phí hoặc các hành vi vi phạm khác trong quá trình đề xuất, phê duyệt, thực hiện và giải ngân các chương trình, dự án sử dụng vốn ODA, vay ưu đãi nước ngoài.
Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương thực hiện chế độ báo cáo định kỳ về tình hình giải ngân vốn nước ngoài theo quy định; xây dựng kế hoạch giải ngân chi tiết theo từng tháng của từng dự án trong các tháng còn lại của năm 2026; trong đó, nêu rõ các khó khăn vướng mắc, nguyên nhân, đề xuất biện pháp cụ thể để khắc phục khó khăn, giải quyết vướng mắc để hoàn thành nhiệm vụ giải ngân đầu tư công nguồn vốn nước ngoài năm 2026 và gửi Bộ Tài chính tổng hợp trước ngày 10/7/2026.
