Ngân hàng tăng tốc nâng vốn điều lệ
Đầu năm 2026, ngành ngân hàng chứng kiến làn sóng tăng vốn quy mô lớn trước áp lực tuân thủ Basel II, tiến tới Basel III cùng kỳ vọng thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng.
Theo tài liệu chuẩn bị cho kỳ họp ĐHĐCĐ thường niên sắp tới, nhiều nhà băng đã lên phương án phát hành cổ phiếu, chia cổ tức, chào bán riêng lẻ nhằm củng cố năng lực tài chính cốt lõi và tạo dư địa rộng mở cho tăng trưởng tín dụng. Nhiều ngân hàng tiếp tục trình cổ đông phương án tăng vốn ở mức hai con số.
Hiện cả nhóm ngân hàng thương mại nhà nước (Big 4) và các ngân hàng tư nhân đều dồn lực gia cố "bộ đệm vốn".
Tại nhóm Big 4, quy mô của các thương vụ tăng vốn mang tính áp đảo, lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng.
Điển hình là VietinBank. Ngân hàng này vừa hoàn tất phát hành hơn 2,4 tỷ cổ phiếu để trả cổ tức với tỷ lệ 44,6% vào đầu năm. Sau đợt phát hành này, vốn điều lệ của VietinBank tăng từ 53.700 tỷ đồng lên xấp xỉ 77.670 tỷ đồng.
Theo kế hoạch, năm nay, VietinBank phát hành thêm cổ phiếu từ nguồn lợi nhuận giữ lại của năm 2023 (12.565 tỷ đồng) và năm 2024 (gần 15.600 tỷ đồng). Nếu thực hiện thành công, quy mô vốn điều lệ của nhà băng này sẽ vượt mốc 105.000 tỷ đồng.
Trong khi đó, "ông lớn" Vietcombank đang triển khai phương án phát hành riêng lẻ khoảng 543 triệu cổ phiếu, tương đương 6,5% vốn điều lệ cho 55 đối tác chiến lược trong giai đoạn 2025-2026, với định giá thương vụ ước tính tới 1,3-1,4 tỷ USD. Nếu hoàn tất đồng thời các kế hoạch trả cổ tức bằng cổ phiếu còn lại, vốn điều lệ của Vietcombank được dự báo sớm vượt mốc 100.000 tỷ đồng.
Không đứng ngoài cuộc, hội đồng quản trị BIDV đã thông qua kế hoạch phát hành riêng lẻ kết hợp trả cổ tức bằng cổ phiếu nhằm nâng vốn điều lệ từ 70.213 tỷ đồng lên khoảng 91.870 tỷ đồng. Trong năm nay, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) có thể chấp thuận cho BIDV phát hành riêng lẻ 263,3 triệu cổ phiếu với mức giá 38.900 đồng/cổ phiếu. Đợt phát hành này ước tính thu về hơn 10.243 tỷ đồng để bổ sung trực tiếp vào nguồn vốn tín dụng của BIDV.
Không chỉ Big 4, nhóm ngân hàng tư nhân cũng bước vào cuộc đua gia cố "bộ đệm vốn" quyết liệt không kém nhằm cải thiện tỷ lệ an toàn vốn (CAR) và thăng hạng quy mô.
SHB vừa được NHNN chấp thuận tăng vốn điều lệ lên 53.442 tỷ đồng thông qua 3 hình thức: chào bán cổ phiếu ra công chúng cho cổ đông hiện hữu, chào bán cổ phiếu riêng lẻ cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp và phát hành cổ phiếu theo chương trình lựa chọn cho người lao động(ESOP). Sau khi hoàn tất, SHB dự kiến vươn lên Top 4 ngân hàng TMCP tư nhân lớn nhất về vốn điều lệ.
Nam A Bank cũng vừa công bố lộ trình tăng vốn thêm hơn 5.431 tỷ đồng. Phương án thực hiện khá đa dạng, từ việc phát hành 343,1 triệu cổ phiếu thưởng (tỷ lệ 20%) từ nguồn vốn chủ sở hữu, đến phát hành 100 triệu cổ phiếu ESOP và chào bán riêng lẻ 100 triệu cổ phiếu với tổng giá trị 2.000 tỷ đồng. Nếu các phương án thực hiện thành công, vốn điều lệ của Nam A Bank sẽ tăng từ 17.157 tỷ đồng lên 22.588 tỷ đồng.
ABBank cũng lên kế hoạch phát hành cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu theo tỷ lệ 100:30, qua đó tăng thêm khoảng 3.105 tỷ đồng, nâng vốn điều lệ lên gần 13.455 tỷ đồng.
ACB dự kiến tăng vốn điều lệ từ cổ tức năm 2025 bằng cổ phiếu phổ thông, đồng thời phát hành, đăng ký lưu ký và niêm yết bổ sung số cổ phiếu phát hành thêm.
Trong khi đó, LPBank dự kiến trình cổ đông phương án "thưởng đậm" bằng cổ tức cổ phiếu với tỷ lệ lên tới 30%.
NCB dự kiến chào bán riêng lẻ cổ phiếu cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, với giá không thấp hơn 10.000 đồng/cổ phiếu, nâng vốn điều lệ từ 19.280 tỷ đồng lên gần 29.280 tỷ đồng.
HDBank dự kiến nâng vốn lên khoảng 50.053 tỷ đồng thông qua trả cổ tức và phát hành cổ phiếu thưởng với tổng tỷ lệ gần 30%...
Áp lực tăng vốn
Dù vốn điều lệ tại nhiều ngân hàng đã tăng đáng kể trong giai đoạn 2023-2025 nhưng áp lực vẫn còn khi quy mô tổng tài sản và dư nợ tín dụng tăng nhanh. Tăng vốn không chỉ là yêu cầu kỹ thuật để cải thiện hệ số tỷ lệ an toàn vốn (CAR) mà còn là “tấm đệm” để phòng ngừa rủi ro.
Làn sóng tăng vốn tại các ngân hàng diễn ra mạnh mẽ trong những tháng cuối năm 2025 và kéo sang cả năm 2026 phản ánh áp lực hiện hữu từ các yêu cầu an toàn vốn mới.
Theo định hướng của NHNN tại các hội nghị triển khai nhiệm vụ cuối năm 2025, hệ thống tổ chức tín dụng cần tiếp tục củng cố năng lực tài chính, nâng cao chất lượng vốn tự có, đảm bảo các tỷ lệ an toàn và từng bước tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
Thông tư 14/2025 của NHNN ấn định mốc áp dụng bắt buộc Basel III từ ngày 1/1/2030, buộc các ngân hàng thúc tốc độ tăng vốn.
Hơn nữa, cuộc đua tăng vốn điều lệ còn xuất phát từ nhu cầu nội tại của chính các ngân hàng trong quá trình phát triển. Quy mô nền kinh tế mở rộng, nhu cầu tín dụng trung và dài hạn gia tăng, cùng yêu cầu đầu tư mạnh mẽ cho chuyển đổi số, quản trị rủi ro và tuân thủ pháp lý đang buộc các ngân hàng phải củng cố “nền móng” tài chính.
Theo đánh giá của MBS Research, xu hướng gia tăng vốn cấp 1 sẽ tiếp tục đóng vai trò chủ đạo trong những năm tới nhằm đáp ứng Basel III.
TS. Cấn Văn Lực đánh giá cuộc đua tăng vốn năm 2026 không đơn thuần là câu chuyện quy mô, mà là sự chuẩn bị cho một chu kỳ tăng trưởng mới - nơi chất lượng vốn, quản trị rủi ro và chuyển đổi số sẽ quyết định vị thế của từng ngân hàng.
Theo ông Lực, việc các ngân hàng lớn như Vietcombank tăng vốn không chỉ nhằm đáp ứng chuẩn Basel cao hơn mà còn để chuẩn bị cho các cơ hội M&A, đầu tư công nghệ và mở rộng sang các lĩnh vực tài chính xanh, tài chính bền vững.
Mùa ĐHĐCĐ 2026 không chỉ là dịp thông qua kế hoạch kinh doanh mà còn là giai đoạn then chốt để các ngân hàng định hình lại cấu trúc vốn và chiến lược tăng trưởng, trong bối cảnh yêu cầu về quy mô, năng lực quản trị rủi ro và cạnh tranh ngày càng gia tăng.
