HDBank và dòng vốn cho tăng trưởng xanh
Song song với việc mở rộng quy mô tín dụng, HDBank những năm gần đây đẩy mạnh chiến lược tài chính xanh và phát triển bền vững.
Theo IFC, HDBank là một trong bốn ngân hàng Việt Nam thuộc nhóm thành viên đầu tiên của Liên minh Ngân hàng Thương mại Xanh (Alliance for Green Commercial Banks) được công bố năm 2025. Đây là sáng kiến của IFC với sự hỗ trợ của Cơ quan Tiền tệ Hong Kong (HKMA), nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh của các ngân hàng thương mại.
IFC cho biết HDBank đã giải ngân hơn 31.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 1,18 tỷ USD, vào các lĩnh vực như năng lượng sạch, nông nghiệp, xe điện và công trình xanh.
Ngân hàng cũng đã xây dựng Khung Tài chính Bền vững phù hợp với các nguyên tắc của ICMA và LMA, với hỗ trợ kỹ thuật từ IFC; đồng thời phát hành 3.000 tỷ đồng trái phiếu xanh nhằm bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn cho các dự án mang lại lợi ích về môi trường.
Ở khía cạnh quản trị, HDBank đã xây dựng hệ thống quản lý rủi ro môi trường và xã hội (ESRMS) và thành lập Ủy ban ESG trực thuộc HĐQT.
Lợi nhuận tăng 31%, nguồn thu ngoài lãi đóng góp đáng kể
Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2026, trong quý II, Ngân hàng TMCP Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh (HDBank, mã HDB) ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt 7.094,7 tỷ đồng, tăng 50,5% so với mức 4.712,8 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.
Lũy kế 6 tháng đầu năm, lợi nhuận trước thuế đạt 13.202 tỷ đồng, tăng 31,1% so với mức 10.068 tỷ đồng cùng kỳ năm 2025.
Một số nguồn thu ngoài lãi đóng góp tích cực vào kết quả kinh doanh. Lãi thuần từ hoạt động dịch vụ đạt 2.350,4 tỷ đồng, tăng 13,9%; lãi thuần từ hoạt động khác đạt 247,8 tỷ đồng, tăng khoảng 20%.
Thu nhập từ góp vốn, mua cổ phần của HDBank tăng vọt.
Đáng chú ý, thu nhập từ góp vốn, mua cổ phần đạt gần 1.168,1 tỷ đồng, cao gấp hơn 12 lần cùng kỳ. Trong đó, HDBank ghi nhận 969,2 tỷ đồng thu nhập từ giao dịch hợp nhất kinh doanh. Khoản thu này phát sinh sau khi ngân hàng hoàn tất giao dịch nâng tỷ lệ sở hữu tại Công ty Cổ phần Chứng khoán HD (HDS) lên 90%, qua đó đưa HDS trở thành công ty con.
Theo chính sách kế toán, khi nắm quyền kiểm soát, HDBank thực hiện đánh giá lại khoản đầu tư trước đó theo giá trị hợp lý và ghi nhận phần chênh lệch vào kết quả kinh doanh. Bên cạnh đó, lãi từ công ty liên kết đóng góp 193,2 tỷ đồng, trong khi thu nhập từ cổ tức đạt khoảng 5,7 tỷ đồng.
Tín dụng tăng hơn 20%, bất động sản chiếm gần 79.000 tỷ đồng
Đến ngày 30/6/2026, dư nợ cho vay khách hàng của HDBank đạt hơn 659.000 tỷ đồng, tăng 20,6% so với mức 546.371 tỷ đồng đầu năm. Sau khi trừ dự phòng, cho vay khách hàng đạt hơn 649.803 tỷ đồng.
Xét theo ngành nghề, dư nợ lớn nhất thuộc nhóm hoạt động làm thuê trong các hộ gia đình, sản xuất sản phẩm vật chất và dịch vụ tự tiêu dùng của hộ gia đình, đạt gần 206.697 tỷ đồng, tăng 23,3% so với đầu năm và chiếm hơn 31% tổng dư nợ.
Cơ cấu nợ cho vay theo ngành của HDB
Dư nợ bán buôn, bán lẻ và sửa chữa ô tô, xe máy đạt gần 115.169 tỷ đồng, tăng 13,9%; cho vay xây dựng đạt hơn 83.143 tỷ đồng, tăng 23,8%.
Trong khi đó, dư nợ hoạt động kinh doanh bất động sản đạt hơn 78.710 tỷ đồng, tăng 12,2% so với đầu năm, tương đương khoảng 11,9% tổng dư nợ. Cho vay hoạt động tài chính và bảo hiểm cũng tăng 21% lên hơn 54.209 tỷ đồng.
Nợ xấu tăng 38%, nợ nhóm 2 tăng gần 65%
Đi cùng tốc độ mở rộng tín dụng cao là áp lực về chất lượng tài sản.
Tại ngày 30/6/2026, nợ dưới tiêu chuẩn của HDBank đạt 5.552,6 tỷ đồng, nợ nghi ngờ hơn 5.120 tỷ đồng và nợ có khả năng mất vốn lên tới 7.719,4 tỷ đồng.
Tổng nợ xấu từ nhóm 3 đến nhóm 5 theo đó đạt khoảng 18.392 tỷ đồng, tăng 38,1% so với mức 13.320 tỷ đồng đầu năm. Đáng chú ý, nợ có khả năng mất vốn tăng hơn gấp đôi, từ 3.802,9 tỷ đồng lên 7.719,4 tỷ đồng.
Chất lượng nợ vay của HDBank.
Với tổng dư nợ cho vay khách hàng hơn 659.000 tỷ đồng, tỷ lệ nợ xấu tính từ số liệu phân loại nợ trong thuyết minh báo cáo tài chính tăng từ khoảng 2,44% đầu năm lên 2,79% vào cuối tháng 6.
Không chỉ nợ xấu gia tăng, nợ cần chú ý (nợ nhóm 2) cũng tăng mạnh từ gần 18.793 tỷ đồng lên gần 30.969 tỷ đồng, tương ứng tăng 64,8% chỉ sau 6 tháng.
Đáng chú ý, tốc độ tăng của cả nợ xấu và nợ nhóm 2 đều vượt xa mức tăng 20,6% của tổng dư nợ. Đặc biệt, việc nợ nhóm 2 tăng gần 65% là tín hiệu cần theo dõi, bởi đây là nhóm nợ có khả năng tạo thêm áp lực lên chất lượng tài sản nếu tiếp tục chuyển dịch sang các nhóm nợ xấu.
Tiền gửi tăng hơn 20%, CASA giảm
Ở phía nguồn vốn, tiền gửi khách hàng của HDBank đạt gần 674.059 tỷ đồng vào cuối tháng 6/2026, tăng 20,2% so với mức 560.714 tỷ đồng đầu năm, khá tương đồng với tốc độ tăng trưởng tín dụng.
Tuy nhiên, cơ cấu huy động có sự dịch chuyển đáng chú ý. Tiền gửi có kỳ hạn tăng 22,1%, lên gần 599.617 tỷ đồng, trong khi tiền gửi không kỳ hạn chỉ tăng 7,4%, lên 72.867 tỷ đồng.
Tiền gửi của khách đến cuối tháng 6/2026.
Theo đó, tỷ lệ CASA tính trên tổng tiền gửi khách hàng giảm từ khoảng 12,1% đầu năm xuống còn 10,8% vào cuối tháng 6.
Ngoài tiền gửi khách hàng, số dư phát hành giấy tờ có giá của HDBank cũng tăng 22,8% so với đầu năm, lên hơn 107.348 tỷ đồng.
Việc nguồn vốn tăng nhanh nhưng nghiêng nhiều hơn về tiền gửi có kỳ hạn diễn ra trong bối cảnh ngân hàng phải đáp ứng nhu cầu vốn cho tốc độ tăng trưởng tín dụng trên 20%, qua đó tạo áp lực nhất định lên chi phí huy động.
Chi phí lãi tăng gần 61%, áp lực lên biên lãi
Áp lực chi phí vốn thể hiện khá rõ trong kết quả kinh doanh cốt lõi của HDBank.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, thu nhập lãi và các khoản thu nhập tương tự đạt 43.585,1 tỷ đồng, tăng 32,1% so với cùng kỳ. Trong đó, thu nhập từ lãi cho vay khách hàng đạt gần 29.786,4 tỷ đồng.
Tuy nhiên, chi phí lãi và các chi phí tương tự tăng nhanh hơn đáng kể, từ 15.754,2 tỷ đồng lên 25.349,3 tỷ đồng, tương ứng tăng 60,9%.
Riêng chi phí lãi tiền gửi tăng tới 69,5%, từ 12.231 tỷ đồng lên 20.730 tỷ đồng. Chi phí lãi từ phát hành giấy tờ có giá cũng tăng từ 2.661,5 tỷ đồng lên 3.400,1 tỷ đồng.
Chi phí vốn tăng nhanh khiến phần thu nhập giữ lại từ hoạt động lãi không tăng tương ứng với quy mô kinh doanh. Lũy kế 6 tháng, thu nhập lãi thuần của HDBank đạt 18.235,8 tỷ đồng, chỉ tăng 5,9% so với cùng kỳ.
Riêng quý II, thu nhập lãi thuần đạt 9.752,8 tỷ đồng, giảm 0,7% so với mức 9.819,2 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.
Diễn biến này càng đáng chú ý khi HDBank đang mở rộng bảng cân đối với tốc độ cao. Dư nợ cho vay khách hàng tăng 20,6% so với đầu năm, nhưng thu nhập lãi thuần 6 tháng chỉ tăng 5,9% so với cùng kỳ. Dù hai chỉ tiêu sử dụng kỳ so sánh khác nhau và không thể dùng trực tiếp để xác định mức biến động NIM, việc chi phí lãi tăng gần gấp đôi tốc độ tăng thu nhập lãi, cùng với tỷ trọng CASA suy giảm, cho thấy biên sinh lời từ hoạt động cốt lõi đang chịu áp lực.
Báo cáo tài chính không công bố trực tiếp tỷ lệ NIM, do đó chưa đủ cơ sở xác định mức NIM đã giảm bao nhiêu. Tuy nhiên, những diễn biến trên cho thấy khả năng duy trì biên lãi trong quá trình mở rộng tín dụng nhanh sẽ là một trong những vấn đề cần theo dõi tại HDBank trong các quý tới.
Một điểm đáng chú ý khác nằm ở tương quan giữa chất lượng tài sản và chi phí dự phòng.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, HDBank ghi nhận 3.828 tỷ đồng chi phí dự phòng rủi ro tín dụng, giảm khoảng 30% so với mức 5.465,9 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.
Chi phí dự phòng giảm đã hỗ trợ đáng kể cho kết quả lợi nhuận. Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước dự phòng của HDBank đạt 17.030 tỷ đồng, tăng 9,6%; sau khi chi phí dự phòng giảm gần 30%, lợi nhuận trước thuế tăng mạnh hơn, đạt 13.202 tỷ đồng, tương ứng tăng 31,1%.
Diễn biến này đáng chú ý trong bối cảnh nợ xấu tăng 38,1%, nợ nhóm 2 tăng 64,8% và riêng nợ có khả năng mất vốn tăng hơn gấp đôi so với đầu năm.
Dù số liệu dự phòng 6 tháng được so sánh với cùng kỳ năm trước, còn biến động nợ xấu được so sánh với thời điểm đầu năm nên không thể đặt hai mức tăng giảm này ngang nhau để kết luận về mức độ trích lập, sự trái chiều giữa chất lượng nợ và chi phí dự phòng vẫn là yếu tố cần lưu ý khi đánh giá chất lượng và tính bền vững của tăng trưởng lợi nhuận.
Đến cuối tháng 6/2026, tổng tài sản hợp nhất của HDBank đạt hơn 1,045 triệu tỷ đồng, tăng 12,3% so với đầu năm và vượt mốc 1 triệu tỷ đồng. Vốn chủ sở hữu đạt hơn 90.226 tỷ đồng, tăng 15,3%.
