Nghi dùng '2 sổ kế toán', giấu gần 10.000 tỷ doanh thu
Ngày 6/4, Công an thành phố Hà Nội cho biết, đã khởi tố ông Vũ Minh Châu - nhà sáng lập và sở hữu thương hiệu vàng Bảo Tín Minh Châu, cùng con trai Vũ Minh Tú (Trưởng ban trợ lý độc lập) và hai nữ nhân viên kế toán bị khởi tố về tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
Tại cơ quan điều tra, ông Châu khai trong quá trình hoạt động kinh doanh đã đồng ý và chỉ đạo vợ con dùng tài khoản cá nhân để nhận tiền bán hàng của Công ty Bảo Tín Minh Châu. Ông cho sử dụng hai hệ thống phần mềm để quản lý kinh doanh thực tế và báo cáo thuế.
Trong giai đoạn 2020-2023, doanh thu thực tế của Bảo Tín Minh Châu khoảng 13.700 tỷ đồng nên chênh lệch so với báo cáo thuế khoảng 9.700 tỷ đồng.
Ông Châu nói, đến khoảng tháng 6/2024 đã chỉ đạo xóa bỏ những dữ liệu cũ trên phần mềm Hivi Gold, Hivi Gold Pro để che giấu doanh thu.
Theo nhà chức trách, việc này đã gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước khoảng 150 tỷ đồng.
Ông Vũ Minh Châu tại cơ quan điều tra. Ảnh: Công an TP. Hà Nội. Về thực trạng các doanh nghiệp sử dụng "2 sổ kế toán", Cục Thuế mới đây đã có văn bản gửi đến các tổ chức có liên quan đề nghị phối hợp ngăn chặn hành vi sử dụng song song 2 hệ thống sổ sách, kế toán tài chính nhằm gian lận thuế.
Theo đó, cơ quan thuế nhận thấy vẫn còn tình trạng một số doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh thực hiện hành vi gian lận thuế thông qua việc sử dụng phần mềm để vận hành song song hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên cho cùng một đơn vị kinh doanh. Trong đó, một hệ thống sổ được sử dụng để báo cáo với cơ quan thuế và hệ thống sổ còn lại được vận hành nội bộ để ghi nhận đầy đủ doanh thu thực tế với mục tiêu giảm nghĩa vụ đối với ngân sách nhà nước.
Cục Thuế khẳng định, việc lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên hoặc cung cấp, công bố các báo cáo tài chính có số liệu không đồng nhất trong cùng một kỳ kế toán là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm.
Trường hợp, doanh nghiệp không ghi chép trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp có dấu hiệu của hành vi trốn thuế. Nặng hơn nữa, có thể dẫn đến tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng do lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên nhằm bỏ ngoài sổ kế toán tài sản, nguồn vốn, kinh phí.
“Đây là các hành vi vi phạm nghiêm trọng pháp luật về thuế cũng như Bộ luật hình sự”, Cục Thuế nhấn mạnh.
Cảnh báo "nóng" cho các doanh nghiệp
Nói thêm với VietnamFinance, ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán thuế Keytas phân tích, doanh nghiệp sử dụng 2 sổ sách tức gồm sổ nội bộ và sổ thuế. Sổ nội bộ để lưu trữ nội bộ tại doanh nghiệp, sổ thuế là sổ được dùng để báo cáo cho cơ quan thuế.
Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Kế toán thuế Keytas. Thông thường, sổ nội bộ sẽ ghi nhận đầy đủ nghiệp vụ doanh thu và chi phí thực tế xảy ra của hoạt động kinh doanh. Điều này đồng nghĩa, sổ nội bộ thường có doanh thu và lợi nhuận cao hơn sổ nộp cho cơ quan thuế.
Khi doanh nghiệp, hộ kinh doanh ghi nhận 2 sổ, với sổ nội bộ có doanh thu lớn hơn sổ thuế, tức sẽ tạo ra một khoản chênh lệch doanh thu. Khoản chênh lệch doanh thu này sẽ được nhận bằng tài khoản cá nhân hoặc nhận bằng tiền mặt. Bởi ở sổ thuế, khách hàng đã thanh toán chuyển khoản qua tài khoản của doanh nghiệp hoặc chủ hộ kinh doanh.
Như vậy, một khoản tiền chưa được xuất hóa đơn, chưa được ghi nhận doanh thu đã được chuyển vào tài khoản cá nhân, hoặc nhận bằng tiền mặt. Điều này sẽ đặt doanh nghiệp, hộ kinh doanh trước các rủi ro như: bị phạt hành vi không xuất hóa đơn khi bán hàng, cung cấp dịch vụ. Theo quy định, mức phạt có thể lên đến 80 triệu đồng.
Bên cạnh đó, theo ông Tuấn, với nguồn tiền vào tài khoản cá nhân hoặc nhận tiền mặt (nhưng chưa xuất hóa đơn), tức một khoản doanh thu chưa được ghi nhận. Doanh nghiệp và hộ kinh doanh sẽ bị truy thu khoản thuế thiếu, đồng thời có thể bị phạt 1 - 3 lần số tiền thuế trốn.
“Đáng chú ý, hành vi trốn thuế này có thể dẫn đến hình phạt nặng hơn là bị khởi tố hình sự ", ông Tuấn lưu ý.
Cố tình dùng ‘2 sổ kế toán’: Nhẹ phạt 60 triệu, nặng xử lý hình sự đến 20 năm
Thứ nhất, quy định tại Nghị định 41 năm 2018 về xử phạt hành vi vi phạm quy định về sổ kế toán nêu rõ, cá nhân có hành vi để ngoài sổ kế toán tài sản, nợ phải trả của đơn vị hoặc có liên quan đến đơn vị nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, bị phạt tiền từ 20 triệu đến 30 triệu đồng (tùy mức độ tính chất hành vi vi phạm).
Lưu ý, đây là mức phạt tiền nêu trên là mức phạt áp dụng đối với cá nhân. Đối với tổ chức có cùng hành vi vi phạm thì mức phạt tiền gấp 2 lần mức phạt nêu trên.
Thứ hai, về trách nhiệm hình sự, người có hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn thực hiện lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên nhằm bỏ ngoài sổ kế toán tài sản, nguồn vốn, kinh phí của đơn vị kế toán, gây thiệt hại từ 100 triệu đến dưới 300 triệu đồng hoặc dưới 100 triệu nhưng đã bị xử lý kỷ luật về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm (tùy mức độ tính chất hành vi vi phạm) theo Bộ Luật hình sự.
Đối với trường hợp phạm tội gây thiệt hại từ 1 tỷ đồng trở lên, bị phạt tù từ 10 năm đến 20 năm.
Bên cạnh đó, người phạm tội nêu trên còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
Thứ ba, xử phạt hành chính về hành vi trốn thuế, có thể bị phạt 1 - 3 lần số tiền thuế trốn.
