Hà Nội đang đẩy nhanh kế hoạch giảm phát thải trong lĩnh vực giao thông bằng loạt đề xuất "mạnh tay" với phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Từ xe ôm công nghệ, taxi cho tới ô tô kinh doanh vận tải, nhiều nhóm phương tiện sẽ phải chuyển đổi sang năng lượng xanh theo lộ trình cụ thể trong vài năm tới.
Ảnh minh họa.Đây là nội dung đáng chú ý trong dự thảo nghị quyết của HĐND TP Hà Nội về các biện pháp hạn chế phương tiện giao thông đường bộ phát thải gây ô nhiễm môi trường, đang được UBND TP Hà Nội lấy ý kiến.
Dự thảo nêu rõ, từ ngày 1/7/2026, toàn bộ phương tiện đầu tư mới hoặc thay thế thuộc nhóm taxi và xe hợp đồng chở người dưới 8 chỗ phải sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh. Sau mốc thời gian này, các doanh nghiệp vận tải sẽ không còn được bổ sung xe chạy xăng, dầu vào đội xe kinh doanh.
Song song với yêu cầu đối với xe đầu tư mới, Hà Nội cũng đưa ra lộ trình chuyển đổi theo tỷ lệ cụ thể. Đến trước ngày 1/1/2028, tối thiểu 50% số xe taxi và xe công nghệ chở khách dưới 8 chỗ phải sử dụng năng lượng sạch. Đến ngày 1/1/2030, tỷ lệ này phải đạt 100%.
Không chỉ áp dụng với ô tô, nhóm xe mô tô, xe gắn máy hoạt động kinh doanh vận tải qua nền tảng công nghệ cũng nằm trong diện chuyển đổi. Theo kế hoạch, các đơn vị cung cấp ứng dụng gọi xe phải bảo đảm tối thiểu 20% phương tiện sử dụng điện hoặc năng lượng xanh trước năm 2027, nâng lên 50% vào năm 2028 và hoàn tất chuyển đổi toàn bộ trước năm 2030.
Động thái này cho thấy Hà Nội đang thúc đẩy mạnh quá trình giảm phát thải trong giao thông đô thị, nhất là tại khu vực trung tâm - nơi mật độ phương tiện lớn và tình trạng ô nhiễm không khí thường xuyên ở mức đáng lo ngại. Thành phố đồng thời tính đến việc hạn chế lưu thông với một số loại phương tiện cá nhân phát thải cao trong tương lai.
Định hướng này được xây dựng song song với quá trình mở rộng mạng lưới giao thông công cộng, đặc biệt là hệ thống đường sắt đô thị. Theo UBND TP Hà Nội, đến năm 2030, thành phố dự kiến hoàn thành gần 97km các tuyến metro số 2, 3 và 5.
Cùng với đó, Hà Nội đang chuẩn bị đầu tư khoảng 301km các tuyến còn lại gồm tuyến số 1, tuyến 2A kéo dài đến Xuân Mai và các tuyến số 4, 6, 7, 8 cùng mạng lưới vệ tinh kết nối Sơn Tây, Hòa Lạc và Xuân Mai.
Theo kế hoạch, toàn bộ mạng lưới đường sắt đô thị dự kiến hoàn thiện vào năm 2035. Khi kết hợp với hệ thống xe buýt hiện hữu cùng các dịch vụ xe đạp, xe máy công cộng, Hà Nội kỳ vọng hình thành mạng lưới vận tải hành khách đồng bộ và giảm dần sự phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.
Cơ quan soạn thảo cho biết phạm vi hạn chế xe cá nhân sẽ được tính toán dựa trên khả năng đáp ứng của hệ thống giao thông công cộng. Các khu vực áp dụng phải đáp ứng yêu cầu về hạ tầng, tổ chức giao thông và giám sát vận hành trước khi triển khai thực tế.
Hà Nội cũng đề xuất công bố công khai bản đồ hạn chế phương tiện và lộ trình thực hiện chậm nhất 12 tháng trước mỗi giai đoạn áp dụng. Thành phố cũng sẽ xây dựng các gói hỗ trợ chuyển đổi phương tiện và phương án giao thông thay thế để người dân chủ động thích ứng.
Song song với việc siết phương tiện cá nhân, Hà Nội đang thúc đẩy mạnh quá trình “xanh hóa” nhóm xe kinh doanh vận tải. Đây được xem là nhóm có tần suất hoạt động lớn và phát thải cao tại khu vực nội đô.