Chuyển biến từ tư duy phát triển bền vững trong phòng, chống tảo hôn ở Lào Cai

Phòng ngừa tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống không nhất thiết phải hình thành thêm nhiều hoạt động riêng biệt, mà cần tiếp tục lồng ghép, tích hợp nội dung phòng ngừa vào các phong trào, cuộc vận động...

Tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống không chỉ là vi phạm pháp luật hay hủ tục lạc hậu, mà đang trực tiếp bào mòn chất lượng nguồn nhân lực, tạo ra vòng luẩn quẩn đói nghèo, bẻ gãy các chiến lược phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Ngày 22/8/2026, tạixã Bảo Yên, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lào Cai tổ chứcHội thảo giải pháp phòng, chống tảo hôn, nữ dưới 18 tuổi sinh con, hôn nhân cận huyết thống vùng đồng bào dân tộc thiểu số trong năm 2026.Tại đây, nhiều giải pháp, kiến nghị rất sáng tạo được các đại biểu đề xuất sát với thực tiễn địa phương ở thời điểm này. Công cuộc phòng, chống tảo hôn ở Lào Caivẫn cần có thời gian và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị của địa phương.

Những năm qua, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tỉnh Lào Cai đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ về kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống vẫn là một mảng tối nhức nhối, âm thầm bào mòn chất lượng giống nòi, bẻ gãy tương lai của thế hệ trẻ và là cái bẫy nghèo đói đeo bám dai dẳng qua nhiều thế hệ. Tảo hôn không chỉ vi phạm pháp luật, mà xót xa hơn, nó đang bẻ gãy tương lai của các em, tước đi cơ hội học tập và đẩy nhiều gia đình vào vòng luẩn quẩn của sự nghèo đói, lạc hậu.

Chuyển biến từ tư duy phát triển bền vững trong phòng, chống tảo hôn ở Lào Cai - Ảnh 1Hội thảo giải pháp phòng, chống tảo hôn, nữ dưới 18 tuổi sinh con, hôn nhân cận huyết thống vùng đồng bào dân tộc thiểu số trong năm 2026.

Nhằm tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 09 của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ Lào Cai và Kế hoạch số 238 của UBND tỉnh Lào Cai, đồng thời triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, Hội thảo giải pháp phòng, chống tảo hôn, nữ dưới 18 tuổi sinh con, hôn nhân cận huyết thống vùng đồng bào dân tộc thiểu số năm 2026 với chủ đề Chung tay phòng, chống tảo hôn, nữ dưới 18 tuổi sinh con, hôn nhân cận huyết thống - Vì tương lai giống nòi và hạnh phúc cộng đồng.

Tại hội thảo, các đại biểu thuộc các Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lào Cai, Sở Y tế, Hội Phụ nữ tỉnh Lào Cai, đoàn thanh niên, các xã, phường trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã thẳng thắn nhìn vào sự thật, tập trung thảo luận và hiến kế xoay quanh 4 nhóm vấn đề cốt lõi như nâng cao tính răn đe pháp luật và tháo gỡ vướng mắc xử lý vi phạm. Tìm cơ chế thay thế, bổ sung việc phạt tiền đối với hộ nghèo (như lao động công ích, công khai trên loa truyền thanh); đồng thời hướng dẫn nghiệp vụ để lực lượng Công an xã thu thập chứng cứ, xử lý hình sự và ngăn chặn hành vi tổ chức tảo hôn ngay từ khi mới nhen nhóm.

Mô hình hay được chia sẻ nhưng cũng có khó khăn

Phát huy vai trò của hệ thống chính trị cơ sở và các lực lượng nòng cốt tại bản làng, chia sẻ kinh nghiệm đưa tiêu chí không tảo hôn vào hương ước nhằm dung hòa luật tục và pháp luật; đề xuất giải pháp của Mặt trận Tổ quốc phát huy “tiếng nói” của Già làng, Người có uy tín và chính sách hỗ trợ phụ cấp, tập huấn kỹ năng xử lý tình huống cho cán bộ thôn bản.

Cùng với việc đổi mới phương thức truyền thông, giáo dục và vai trò xung kích của các tổ chức đoàn thể. Đột phá trong biên dịch tài liệu bằng tiếng bản địa trực quan để thuyết phục các dòng họ lớn; nâng cao hiệu quả mô hình trường bán trú, nội trú ngăn học sinh bỏ học kết hôn; và giải pháp của Tỉnh đoàn tạo việc làm tại chỗ, chuyển đổi số để quản lý thanh niên đi làm ăn xa.

Ngoài ra, các đại biểu cũng đề xuất công tác phối hợp liên ngành giải quyết triệt để các hệ lụy y học và kinh tế - xã hội. Đẩy lùi tình trạng nữ dưới 18 tuổi sinh con, giảm gánh nặng bệnh tật vùng cao; dùng thực tế thức tỉnh đồng bào xóa bỏ tư tưởng “thêm người làm, thêm nghèo đói” hay “kết hôn giữ của” nhằm đúc rút điều kiện tiên quyết để nhân rộng các mô hình “Khu dân cư nói không với tảo hôn”.

Phát biểu tại buổi hội thảo, bà Hoàng Phương Thúy - Phó Chủ tịch Thường trực Hội LHPN tỉnh Lào Cai cho rằng: “Tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống là những vấn đề xã hội còn tồn tại ở một số địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Đây không chỉ là vấn đề liên quan đến việc chấp hành pháp luật về hôn nhân và gia đình, mà còn tác động trực tiếp đến sức khỏe, việc học tập, cơ hội phát triển của trẻ em; chất lượng dân số, chất lượng cuộc sống của mỗi gia đình và sự phát triển bền vững của cộng đồng”.

Để phòng ngừa và từng bước giảm thiểu tình trạng này, bên cạnh sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền và các ngành chức năng, cần phát huy vai trò của gia đình – nơi hình thành nhận thức, hành vi và những giá trị đầu tiên của mỗi con người.

Bà Hoàng Phương Thúy cho hay: “Với chức năng, nhiệm vụ của tổ chức Hội, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Lào Cai xác định xây dựng gia đình hạnh phúc, bình đẳng, tiến bộ, an toàn là một trong những giải pháp quan trọng để phòng ngừa tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống từ sớm, từ cơ sở và từ chính mỗi gia đình.

Trong đó, Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an” do Hội triển khai là một nội dung có ý nghĩa thiết thực. Thông qua việc vận động các gia đình thực hiện các tiêu chí, Hội không chỉ góp phần xây dựng đời sống gia đình ổn định, văn minh mà còn tạo môi trường để phụ nữ, trẻ em được bảo vệ, được tôn trọng, được học tập và phát triển; từ đó góp phần hạn chế những yếu tố làm phát sinh tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống”.

Toàn tỉnh hiện có 99 Hội LHPN xã, phường; đến ngày 10/8/2026 có 248.230 hội viên phụ nữ theo địa bàn khu dân cư. Trong năm 2026, các cấp Hội đã tổ chức 126 cuộc tuyên truyền, vận động thực hiện Cuộc vận động, thu hút trên 6.500 lượt hội viên, phụ nữ tham gia; 100% chi hội phụ nữ đã triển khai thực hiện. (Cuối năm, các chi hội sẽ tổ chức bình xét, đánh giá và công nhận các hộ gia đình đạt tiêu chí theo quy định).

Đối với những hộ chưa đạt, Hội tập trung hỗ trợ theo nguyên nhân và nhu cầu thực tế của từng hộ như hỗ trợ sinh kế, giới thiệu việc làm, vận động trẻ em đến trường, hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, tuyên truyền pháp luật, tư vấn chăm sóc sức khỏe và kết nối các chính sách an sinh xã hội. Qua đó, việc thực hiện Cuộc vận động từng bước chuyển từ tuyên truyền, vận động đơn thuần sang đồng hành, hỗ trợ gia đình khắc phục từng tiêu chí chưa đạt.

Đặc biệt, tại các địa bàn còn nguy cơ tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, Hội chú trọng lồng ghép nội dung phòng ngừa vào chính các hoạt động của Cuộc vận động, sinh hoạt chi hội, câu lạc bộ và các mô hình xây dựng gia đình hạnh phúc, qua đó đưa nội dung phòng, chống tảo hôn đến gần hơn với phụ nữ, cha mẹ và trẻ em.

Thông qua công tác nắm bắt tình hình hội viên, phụ nữ và trẻ em, Hội đã phát hiện các trường hợp có nguy cơ tảo hôn, phối hợp tuyên truyền, vận động, hỗ trợ các cháu tiếp tục học tập, học nghề hoặc tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ phù hợp.

Cùng với đó, Hội phát huy hiệu quả các mô hình, chương trình đang triển khai để tạo môi trường hỗ trợ gia đình. “Chi hội phụ nữ hạnh phúc” là nơi để hội viên chia sẻ kinh nghiệm xây dựng gia đình, nuôi dạy con, thực hiện bình đẳng giới, phòng chống bạo lực gia đình. Chương trình “Mẹ đỡ đầu” góp phần hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn được chăm sóc, tiếp tục học tập và phát triển. “Câu lạc bộ Thủ lĩnh” tạo môi trường để trẻ em được trang bị kiến thức, kỹ năng, mạnh dạn bày tỏ ý kiến và biết tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp khó khăn.

Từ thực tiễn trên, Hội LHPN tỉnh Lào Cai xác định phòng ngừa tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống không nhất thiết phải hình thành thêm nhiều hoạt động riêng biệt, mà cần tiếp tục lồng ghép, tích hợp nội dung phòng ngừa vào các phong trào, cuộc vận động, chương trình và mô hình đang được Hội triển khai. Đây là cách làm phù hợp với chức năng của tổ chức Hội, đồng thời giúp các hoạt động đi vào chiều sâu, tránh dàn trải, chồng chéo.

Trong công cuộc phòng chống tảo hôn, thanh niên cũng không nằm ngoài cuộc, Phó Bí thư Tỉnh đoàn Lào Cai -  Hoàng Mạnh Linh chia sẻ: “Tỉnh đoàn đã tổ chức chương trình truyền thông phòng, chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống tại xã Điện Quan và xã Xuân Thượng, huyện Bảo Yên; đồng thời triển khai sinh hoạt sân khấu hóa mô hình điểm “Thanh niên Lào Cai nói không với tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống”. Nội dung được kết hợp giữa tuyên truyền pháp luật với tiểu phẩm tình huống, trao đổi tương tác và phiên tòa giả định. Đây là cách làm đã được Tỉnh đoàn lựa chọn để đưa những quy định pháp luật vốn khô cứng thành những tình huống gần gũi với đời sống, giúp thanh thiếu niên được trực tiếp suy nghĩ, bày tỏ quan điểm và xử lý vấn đề.

Qua thực tiễn triển khai, chúng tôi nhận thấy hiệu quả của sân khấu hóa không nằm ở việc làm cho chương trình “sôi nổi” hơn, mà quan trọng là tạo ra một không gian để thanh niên được tham gia và tự nhận thức. Khi một quy định pháp luật được đặt trong một câu chuyện mà các em có thể gặp trong cuộc sống, các em dễ hiểu hơn; khi được trực tiếp xử lý một tình huống, các em dễ nhớ hơn; và khi được trao đổi, tranh luận, các em có cơ hội hình thành chính kiến của mình.

Các cấp bộ Đoàn duy trì, phát triển nhiều mô hình hay, đạt hiệu quả cao, phát huy vai trò, trách nhiệm của đoàn viên thanh niên trong tham gia hoạt động giữ gìn an ninh trật tự trên địa bàn dân cư. Một số mô hình hoạt động rõ nét và có hiệu quả như: Mô hình “Đội thanh niên tự quản đảm bảo an ninh trật tự khu dân cư”; mô hình CLB “Tiền hôn nhân”, CLB “Phòng, chống tội phạm và tệ nạn xã hội”, CLB “Bạn giúp bạn”, CLB “Tuổi trẻ pháp luật”, mô hình “Chi đoàn 3 không”, “Chi đoàn 4 không”, “Chi đoàn 5 không”, đội tuyên truyền viên, CLB tư vấn pháp luật; thành lập các tổ đội nhóm thanh niên tình nguyện phòng chống ma tuý, mua bán người, phòng chống tội phạm, thanh niên xung kích bảo đảm an ninh trật tự, qua đó tập hợp thanh niên cùng tham gia tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên và Nhân dân từng bước thay đổi nhận thức, góp phần xóa bỏ những hủ tục lạc hậu.

Điều chúng tôi rút ra từ mô hình này là một mô hình chỉ thực sự có giá trị khi được duy trì bằng những việc làm cụ thể ở cơ sở. Vì vậy, thời gian tới, Tỉnh đoàn Lào Cai sẽ tiếp tục chỉ đạo củng cố, nâng chất các mô hình tại những địa bàn có nguy cơ cao; trong đó mỗi mô hình phải có lực lượng nòng cốt, có cán bộ phụ trách, có nội dung sinh hoạt thường xuyên và có tiêu chí để đánh giá hiệu quả.

Đặc biệt, Bí thư chi đoàn phải thực sự là người nắm thanh niên trên địa bàn. Nắm được hoàn cảnh, tâm tư, nguyện vọng; biết những trường hợp có nguy cơ bỏ học, kết hôn sớm; chủ động phối hợp với gia đình, nhà trường, chính quyền và người có uy tín để vận động, hỗ trợ ngay từ đầu.

Chúng tôi xác định rõ, không chờ đến khi có trường hợp tảo hôn mới tuyên truyền; phải nắm tình hình để phòng ngừa từ sớm, từ xa.

Một cách làm khác cũng đã được triển khai là tập hợp thanh niên thành những lực lượng trực tiếp tham gia tuyên truyền, vận động. Tại xã Nấm Lư, mô hình Câu lạc bộ “Nói không với tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống” được thành lập với 46 thành viên, duy trì sinh hoạt định kỳ, cập nhật tình hình, trao đổi kinh nghiệm và bàn giải pháp tuyên truyền, vận động.

Từ những mô hình đã triển khai, Tỉnh đoàn tiếp tục định hướng xây dựng và phát huy lực lượng tuyên truyền viên thanh niên, ưu tiên đoàn viên, thanh niên là người dân tộc thiểu số, cán bộ Đoàn cơ sở, thanh niên có uy tín và những người có khả năng truyền cảm hứng trong cộng đồng.

Chúng tôi xác định thanh niên phải trở thành chủ thể của công tác tuyên truyền, chứ không chỉ là người tiếp nhận thông tin.

Tại hội thảo, Đàm Thị Hoài An – Phó Chủ tịch UBND xã Bảo Yên nêu những khó khăn trong công tác phòng chống tảo hôn trên địa bàn, theo đó, một số khu vực còn cách xa trung tâm xã, gây khó khăn cho việc tổ chức tuyên truyền thường xuyên và rà soát từng nhóm đối tượng. Một số gia đình còn coi hôn nhân của con cái là vấn đề riêng của gia đình, vì vậy khi chính quyền vận động có thể chưa thực sự hợp tác. Ở một số thời điểm, thông tin giữa gia đình, nhà trường, thôn bản và chính quyền chưa được chia sẻ kịp thời. Vì vậy, nguy cơ có thể được phát hiện nhưng chưa có biện pháp can thiệp ngay.

Từ quan hệ tình cảm đến việc bỏ học, về sống cùng nhau hoặc tổ chức cưới có thể diễn ra trong vài ngày. Một bộ phận thanh niên rời địa phương đi làm việc tại các tỉnh, thành phố khác. Việc cập nhật thông tin và tuyên truyền trực tiếp đến nhóm này còn khó khăn.

Cả hệ thống chính trị vào cuộc để ngăn chặn sớm

Ông Lê Trọng Khang – Phó GĐ Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lào Cai đưa ra các giải pháp căn cơ cho công tác phòng chống tảo hôn. “Thời gian qua, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống và phụ nữ sinh con dưới 18 tuổi trên địa bàn có chiều hướng giảm. Trong kết quả đó có sự đóng góp tích cực của đội ngũ Người có uy tín, Già làng, Trưởng thôn và các dòng họ.

Điểm mạnh nhất của lực lượng này là “gần dân, hiểu dân, được dân tin”. Người có uy tín không chỉ tuyên truyền chủ trương, chính sách mà còn có thể trực tiếp đến từng gia đình, gặp gỡ cha mẹ, nói chuyện với thanh thiếu niên, phân tích đúng - sai, vận động gia đình thay đổi quyết định.

Thực tế cho thấy, nhiều trường hợp có nguy cơ tảo hôn đã được phát hiện ngay từ khi gia đình có ý định dạm ngõ, ăn hỏi; Người có uy tín, Trưởng thôn, Ban công tác Mặt trận và các đoàn thể đã phối hợp vận động, góp phần ngăn chặn từ sớm. Một số dòng họ cũng đã đưa nội dung “không tảo hôn, không kết hôn cận huyết thống” vào hương ước, quy ước và tộc ước để cùng giám sát, nhắc nhở con cháu.

Chuyển biến từ tư duy phát triển bền vững trong phòng, chống tảo hôn ở Lào Cai - Ảnh 2Các đại biểu đưa ra các giải pháp, đề xuất nhằm phòng chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết trên địa bàn tỉnh Lào Cai.

Tuy nhiên, chúng ta cũng phải nhìn nhận thẳng thắn rằng tình trạng này chưa được giải quyết một cách bền vững. Để công tác phòng, chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống thực chất và bền vững hơn, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lào Cai đề xuất tập trung vào 5 nhóm giải pháp như nâng cao năng lực và đổi mới phương thức hoạt động của Người có uy tín.

Không chỉ tập huấn về chủ trương, chính sách mà cần trang bị cho Người có uy tín kỹ năng phát hiện nguy cơ, kỹ năng đối thoại với cha mẹ và thanh thiếu niên, kỹ năng xử lý tình huống tại cộng đồng.

Nội dung tập huấn cần ngắn gọn, dễ hiểu, thiết thực; tăng cường hình ảnh, video, tình huống thực tế; đồng thời nghiên cứu xây dựng tài liệu tuyên truyền ngắn gọn bằng tiếng phổ thông và phù hợp với ngôn ngữ, văn hóa của từng dân tộc.

Đưa phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống thành việc của từng dòng họ, từng thôn. Cần tiếp tục vận động các dòng họ xây dựng và thực hiện tộc ước; rà soát, bổ sung nội dung không tảo hôn, không kết hôn cận huyết thống vào hương ước, quy ước phù hợp với quy định pháp luật.

Quan trọng hơn, phải biến các quy định đó thành cam kết và hành động cụ thể của từng gia đình; lấy kết quả thực hiện làm một trong những tiêu chí để biểu dương gia đình, dòng họ tiêu biểu.

Xây dựng cơ chế “phát hiện sớm - can thiệp sớm”. Đây là giải pháp cần được đặc biệt quan tâm. Tại mỗi thôn, bản cần phát huy mạng lưới Người có uy tín, Trưởng thôn, Chi hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, giáo viên và các lực lượng liên quan để nắm bắt tình hình thanh thiếu niên, nhất là học sinh có nguy cơ bỏ học, sống chung như vợ chồng hoặc gia đình có ý định tổ chức cưới sớm.

Khi phát hiện dấu hiệu nguy cơ, không chờ đến khi đã tổ chức đám cưới mới can thiệp, mà phải vận động ngay từ thời điểm gia đình có ý định dạm ngõ, ăn hỏi hoặc cho con nghỉ học. Phương châm cần thực hiện là: “Biết sớm một bước, vận động sớm một bước, ngăn chặn sớm một bước”.

Tăng cường phối hợp và gắn trách nhiệm cụ thể cho chính quyền cơ sở. Công tác này không thể giao riêng cho ngành Dân tộc và Tôn giáo hay một lực lượng nào. UBND cấp xã cần duy trì cơ chế phối hợp thường xuyên với Người có uy tín, Già làng, Trưởng thôn, các đoàn thể và nhà trường; định kỳ nắm tình hình, trao đổi những trường hợp có nguy cơ và thống nhất biện pháp vận động.

Trong đó cần xác định rõ: thôn nắm tình hình; dòng họ vận động; đoàn thể đồng hành; nhà trường phát hiện; chính quyền chỉ đạo, điều phối và xử lý theo quy định pháp luật.

Kịp thời biểu dương, động viên và nhân rộng mô hình hiệu quả. Bên cạnh xử lý các trường hợp vi phạm, cần chú trọng hơn đến biểu dương người làm tốt, dòng họ làm tốt, thôn bản làm tốt.

Hằng năm, cần lựa chọn, giới thiệu những Người có uy tín, Già làng, Trưởng thôn và dòng họ có cách làm hay, hiệu quả để biểu dương, chia sẻ kinh nghiệm và nhân rộng. Đồng thời, tiếp tục thực hiện đầy đủ, kịp thời các chế độ, chính sách đối với Người có uy tín; tạo điều kiện để lực lượng này thực sự có thời gian, phương tiện và động lực tham gia công tác vận động tại cơ sở.

Đối với các xã, phường, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lào Cai đề nghị quan tâm thực hiện ngay một số việc: Một là, rà soát các thôn, bản, dòng họ và nhóm đối tượng có nguy cơ cao để có phương án tuyên truyền, vận động phù hợp, không tuyên truyền dàn trải.

Hai là, phát huy vai trò của Người có uy tín, Già làng, Trưởng thôn ngay từ khâu nắm tình hình; coi đây là lực lượng quan trọng trong phát hiện và ngăn chặn nguy cơ tảo hôn từ cơ sở.

Ba là, đưa nội dung phòng, chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống vào sinh hoạt thôn, họp dòng họ, sinh hoạt đoàn thể và các hoạt động cộng đồng; hạn chế cách tuyên truyền nặng về đọc văn bản, phổ biến pháp luật đơn thuần.

Bốn là, quan tâm đặc biệt đến trẻ em, thanh thiếu niên có nguy cơ bỏ học; tăng cường phối hợp giữa gia đình - nhà trường - chính quyền - đoàn thể để giữ các em ở lại trường, có định hướng học nghề, việc làm và xây dựng tương lai.

Năm là, định kỳ đánh giá kết quả bằng những việc cụ thể: số trường hợp có nguy cơ được phát hiện, số trường hợp được vận động thành công, số dòng họ thực hiện tốt và những mô hình có khả năng nhân rộng.”

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Quốc Luận – Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lào Cai đánh giá Hội thảo có nhiều bài học hay, nhiều mô hình sáng tạo đã được chia sẻ một cách thuyết phục. Đó là kinh nghiệm “dân vận khéo” của xã Bảo Yên trong việc phát huy vai trò gia đình, cộng đồng và người có uy tín trong phòng, chống tảo hôn, dựa vào dân để bài trừ hủ tục lạc hậu, phong kiến trong việc vận động xoá bỏ tảo, hôn nhân cận huyết thống của xã Nghĩa Đô, kinh nghiệm phát hiện sớm, can thiệp và xử lý các trường hợp có nguy cơ tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống tại địa bàn xã Phúc Khánh, nâng cao nhận thức của các hộ gia đình có tư tưởng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, xoá bỏ tư tưởng kết hôn nội tộc để giữ của cải, thêm người làm, thêm nghèo đói của xã Xuân Hoà, phương châm hành động thực tế “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” và phát huy vai trò của các Tổ phản ứng nhanh tại xã để phát hiện, ngăn chặn kịp thời các vụ việc ngay từ khi gia đình có ý định tổ chức. Đây chính là những kinh nghiệm thực tế, những giải pháp bám sát gốc rễ vấn đề mà các địa phương cần nghiên cứu, học hỏi và áp dụng ngay.

Giám đốc Sở Dân tộc Tôn giáo tin tưởng rằng với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự phối hợp liên ngành chặt chẽ, sự đồng lòng của các bậc trưởng bối và sự chuyển biến nhận thức của mỗi người dân, nhất định sẽ từng bước đẩy lùi hủ tục tảo hôn, nữ dưới 18 tuổi sinh con và hôn nhân cận huyết thống, trả lại sự bình yên và tương lai tươi sáng cho con em đồng bào các dân tộc vùng cao Lào Cai.

Cuộc chiến phòng chống tảo hôn, nữ giới sinh con dưới 18 tuổi và hôn nhân cận huyết thống tại Lào Cai không thể giải quyết trong ngày một ngày hai bằng các chiến dịch bề nổi. Mà đó là một lộ trình kiên trì, đòi hỏi có nhiều giải pháp đồng bộ để cả hệ thống chính trị vào cuộc bằng sự quyết liệt, kết hợp với sức mạnh tự quản của cộng đồng và sự đồng lòng của mỗi gia đình. Bảo vệ trẻ em khỏi nạn tảo hôn chính là bảo vệ nguồn nhân lực tương lai, tạo nền móng vững chắc cho sự phát triển bền vững của vùng cao tỉnh Lào Cai.