Bộ Tài chính đang lấy ý kiến về hồ sơ dự án Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi), trong đó trọng tâm là việc hỗ trợ nhóm doanh nghiệp này tiếp cận nguồn tín dụng, không chỉ còn thế chấp cho vay bằng các tài sản truyền thống.
Cụ thể, tuỳ từng thời kỳ, Chính phủ sẽ quyết định chính sách hỗ trợ tín dụng, tăng dư nợ cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, khuyến khích các tổ chức tín dụng cho vay dựa trên xếp hạng tín nhiệm, phương thức kinh doanh, sản xuất, phương án mở rộng thị trường. Bên cạnh đó, đa dạng các hình thức cho vay dựa trên dữ liệu dòng tiền hoặc theo chuỗi giá trị.
DN nhỏ và vừa sắp tới có thể vay tín dụng, đảm bảo bằng tài sản số, tài sản ảo...
Đáng chú ý, doanh nghiệp có thể thế chấp để vay tín dụng bằng các tài sản đảm bảo hình thành trong tương lai, quyền tài sản, quyền sở hữu trí tuệ, đảm bảo bằng tài sản vô hình, tài sản số, tài sản ảo.
Đồng thời, nhà nước khuyến khích các tổ chức tín dụng, phát triển các sản phẩm, công cụ tài chính sáng tạo cho các DN nhỏ và vừa như tài trợ chuỗi cung ứng, tài trợ đồng hành, đồng đầu tư, tài trợ theo đơn hàng… nhằm tăng khả năng tiếp cận nguồn vốn.
Ngoài ra, tại dự thảo này, Bộ Tài chính cũng hỗ trợ đề xuất cho nhóm doanh nghiệp này về chính sách thuế, kế toán, mặt bằng sản xuất, công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo. Song song, DN nhỏ và vừa được nhà nước ưu tiên tham gia xúc tiến thương mại, mua sắm công, hỗ trợ về mở rộng thị trường kinh doanh, đào tạo, tư vấn hỗ trợ thông tin và các hỗ trợ về pháp lý.
Số liệu của Bộ Tài chính cho thấy, 98% số doanh nghiệp trong nền kinh tế Việt Nam hiện nay là lực lượng DN nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, nhưng chỉ tiếp cận được khoảng trên dưới 20% nguồn vốn tín dụng.
Do đó, Bộ Tài chính khẳng định, các chính sách mới nhằm hiện thực hoá chủ trương tại Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, tạo nhiều điều kiện cho nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa, các startup công nghệ, doanh nghiệp chuyển đổi số…
Bộ Tài chính đánh giá, chính sách hỗ trợ cho DN nhỏ và vừa có hiệu lực từ năm 2018, qua hơn 8 năm triển khai đã có nhiều cơ chế, chính sách mang tính “mở đường” cho hoạt động của nhóm này. Tuy nhiên, trong bối cảnh thay đổi chính quyền địa phương 2 cấp, đặc biệt là Nghị quyết số 198/2025 đã đặt ra nhiều hỗ trợ mang tính đột phá, do đó cần phải sửa đổi quy định nhằm đảm bảo tính ổn định, dài hạn của chính sách. Đồng thời, tạo ra sự đồng bộ và khả thi trong việc hỗ trợ cho DN nhỏ và vừa trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Bộ này cũng dẫn kinh nghiệm 1 số quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Thái Lan, Mỹ về hỗ trợ cho công ty vừa và nhỏ, trong đó các chính sách ban hành dưới hình thức luật khung, luật cơ bản, tạo điều kiện ban hành các cơ chế hỗ trợ tài chính, tín dụng, khuyến khích đầu tư, giảm thuế…
Một số quốc gia còn có phương thức hỗ trợ thông qua cơ chế Voucher (Phiếu hỗ trợ), Phiếu đổi mới sáng tạo, Phiếu xuất khẩu… Các khoản phiếu này được xác định là hỗ trợ tài chính từ ngân sách nhà nước, hỗ trợ một phần chi phí hoạt động cho DN.
Dự kiến, Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) sẽ được trình Quốc hội xem xét thông qua vào kỳ họp tháng 10/2026. Nếu được thông qua, luật này sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2027.
