Điều gì đã thúc đẩy đà tăng?
Ngày 25/5/2026, giá bạc tăng gần gấp 3 lần so với vàng và tỷ lệ vàng/bạc đã phát đi tín hiệu đó ngay cả trước khi phiên giao dịch khép lại. Giá bạc tăng 2,99%, lên 77,78 USD/ounce. Trong khi đó, giá vàng tăng 1,31%, lên 4.568,54 USD/ounce. Tỷ lệ vàng/bạc giảm xuống còn 58,7:1 - thấp hơn mức trung bình phổ biến trong thời kỳ hậu năm 2000 là 60-65:1.
Biểu đồ tỷ lệ vàng/bạc trực tiếp cũng ghi nhận một trong những biến động mạnh nhất trong ba tuần kể từ giai đoạn phục hồi sau đại dịch năm 2020. Do thị trường chứng khoán và trái phiếu Mỹ nghỉ lễ, London trở thành trung tâm chính của hoạt động giao dịch toàn cầu.
Giá bạc tăng gần gấp ba lần vàng trong phiên giao dịch ngày 25/5, kéo tỷ lệ vàng/bạc xuống mức thấp hiếm thấy.
Chất xúc tác trực tiếp đến từ các thông tin cuối tuần cho biết Mỹ và Iran về cơ bản đã đạt được một bản ghi nhớ nhằm mở lại eo biển Hormuz. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết lệnh phong tỏa vẫn sẽ được duy trì cho tới khi một thỏa thuận chính thức được ký kết, đồng nghĩa tiến trình này chưa hoàn toàn chắc chắn và cũng không diễn ra quá vội vàng.
Tuy nhiên, cả vàng lẫn bạc đều đồng loạt đi lên. Giá vàng tăng thêm 59 USD, còn bạc tăng 2,26 USD. Xét theo tỷ lệ phần trăm, mức tăng của bạc lớn gấp 2,3 lần vàng. Nhiều chuyên gia cho rằng trong bối cảnh thị trường đón nhận thông tin mang tính “hòa dịu”, khoảng cách này không đơn thuần là biến động ngẫu nhiên, mà phản ánh một tín hiệu quan trọng.
Chuỗi phản ứng của thị trường diễn ra theo logic rõ ràng: triển vọng đạt thỏa thuận tại eo biển Hormuz giúp giảm nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng, kéo giá dầu đi xuống. Giá dầu giảm làm dịu kỳ vọng lạm phát. Áp lực lạm phát hạ nhiệt khiến đồng USD suy yếu. Chỉ số Dollar Index (DXY) giảm 0,28% xuống còn 98,96 trong ngày 25/5. Đồng USD yếu hơn thường hỗ trợ giá của toàn bộ nhóm kim loại quý.
Điều đó có thể lý giải mức tăng 1,3% của vàng. Nhưng chưa đủ để giải thích vì sao bạc lại tăng tới gần 3%.
Khác biệt nằm ở bản chất “lai” của bạc, vừa là tài sản trú ẩn, vừa là kim loại công nghiệp.
Theo Khảo sát Bạc thường niên (World Silver Survey) của Viện Bạc (The Silver Institute), gần 60% nhu cầu bạc toàn cầu mỗi năm đến từ lĩnh vực công nghiệp, bao gồm tấm pin mặt trời, xe điện, thiết bị điện tử và linh kiện cho các trung tâm dữ liệu AI. Khi chi phí năng lượng giảm, biên lợi nhuận sản xuất được cải thiện, đồng thời triển vọng hoạt động công nghiệp cũng trở nên tích cực hơn.
Vàng chủ yếu nhận được lực mua mang tính tiền tệ và phòng thủ tài sản. Trong khi đó, bạc hưởng lợi từ cả hai yếu tố: nhu cầu trú ẩn và kỳ vọng tăng trưởng công nghiệp.
Chính “lực cầu thứ hai” này khiến tỷ lệ vàng/bạc thu hẹp mỗi khi thị trường xuất hiện tín hiệu hạ nhiệt căng thẳng địa chính trị. Và đó cũng là lý do tỷ lệ này tăng trở lại vào giữa tháng 5, khi dữ liệu lạm phát nóng hơn dự kiến được công bố.
Tỷ lệ vàng/bạc đang phản ánh điều gì?
Thực tế, tỷ lệ vàng/bạc đã biến động mạnh trong tháng 5/2026 hơn bất kỳ giai đoạn ba tuần tương đương nào kể từ thời kỳ phục hồi hậu đại dịch năm 2020.
Tỷ lệ này khởi đầu tháng 5 ở mức 62:1, sau đó lao xuống 54,9:1 sau thỏa thuận đình chiến thuế quan Mỹ - Trung ngày 11/5. Khi dữ liệu lạm phát dai dẳng xuất hiện, tỷ lệ hồi phục lên vùng trên 60. Đến ngày 25/5, con số này giảm trở lại còn 58,7:1 nhờ kỳ vọng về tiến triển trong đàm phán với Iran.
JP Morgan hiện đặt mục tiêu giá bạc trung bình năm 2026 ở quanh mức 81 USD/ounce, trong khi Citigroup dự báo bạc có thể đạt 110 USD/ounce trong nửa cuối năm nay.
Diễn biến của tỷ lệ vàng/bạc cho thấy thị trường không lựa chọn giữa vàng và bạc. Nhà đầu tư đang tìm đến cả hai kim loại quý, nhưng bạc được hưởng lợi nhiều hơn nhờ triển vọng cải thiện của kinh tế toàn cầu.
Khi tỷ lệ vàng/bạc giảm trong bối cảnh cả hai kim loại cùng tăng giá, điều đó phản ánh hai yếu tố cùng tồn tại: nhu cầu bảo toàn sức mua vẫn mạnh, trong khi kỳ vọng đối với hoạt động công nghiệp cũng được cải thiện. Đây là sự kết hợp hiếm thấy trên thị trường tài chính.
Xu hướng thu hẹp của tỷ lệ vàng/bạc thực tế không bắt đầu từ ngày 25/5, mà đã xuất hiện từ ngày 11/5 - thời điểm thỏa thuận ngừng áp thuế Mỹ - Trung khiến triển vọng nhu cầu công nghiệp được định giá lại.
Sau đó, xu hướng này đảo chiều khi lạm phát tăng nóng. Giờ đây, quá trình thu hẹp tiếp tục quay trở lại nhờ sự lạc quan xoay quanh thỏa thuận với Iran. Ba trở ngại lớn lần lượt được gỡ bỏ và cả ba lần bạc đều tăng nhanh hơn vàng.
Theo các chuyên gia, đó không phải là sự trùng hợp, mà phản ánh cấu trúc cung - cầu đặc thù của thị trường bạc.
Viện Bạc cho biết thị trường đã trải qua sáu năm liên tiếp thiếu hụt nguồn cung, với hơn 760 triệu ounce bạc bị rút khỏi kho dự trữ toàn cầu kể từ năm 2021. Trong khi đó, nguồn cung bạc rất khó gia tăng nhanh chóng, bởi gần 70% sản lượng bạc được khai thác như sản phẩm phụ từ các kim loại khác.
Điều đó đồng nghĩa mỗi khi nhu cầu tăng mạnh, thị trường bạc vật chất lại nhanh chóng rơi vào trạng thái thắt chặt nguồn cung.